(N) Próba Fehlinga, próba Benedicta
Spis treści
Jak działa próba Fehlinga?
Jak przeprowadzić próbę Fehlinga?
Zastosowanie próby Fehlinga
Słownik
Próba Fehlinga i próba Benedicta to klasyczne reakcje chemiczne służące do wykrywania aldehydów oraz cukrów redukujących. Obie metody opierają się na redukcji jonów miedzi(II) do tlenku miedzi(I), który wytrąca się jako charakterystyczny ceglastoczerwony osad. Próby te są szeroko stosowane w chemii organicznej, biochemii, medycynie i przemyśle spożywczym.
Materiał przeznaczony dla uczniów liceum realizujących podstawę programową z chemii organicznej chcących poszerzyć swoją wiedzę.
Czego dowiesz się z tego artykułu
- jak działa próba Fehlinga i próba Benedicta
- jakie związki dają wynik pozytywny
- jak wygląda przebieg reakcji i obserwacje
- jakie są zastosowania obu prób
Fragment artykułu
Próba Fehlinga służy do wykrywania aldehydów i cukrów redukujących. Odczynnik Fehlinga to mieszanina siarczanu miedzi(II), winianu potasowo-sodowego i wodorotlenku sodu. Po podgrzaniu aldehyd redukuje jony Cu²⁺ do ceglastoczerwonego Cu₂O:
RCHO + 2Cu²⁺ + 5OH⁻ → RCOO⁻ + Cu₂O↓ + 3H₂O
Wynik pozytywny to pojawienie się czerwonego osadu. Próba Fehlinga nie reaguje z ketonami (z wyjątkiem α‑hydroksyketonów).
Próba Benedicta działa na podobnej zasadzie, ale odczynnik zawiera cytrynian sodu i węglan sodu. Po podgrzaniu roztwór zmienia barwę w zależności od ilości cukru redukującego — od zielonej, przez żółtą, po ceglastoczerwoną. Również tutaj powstaje Cu₂O.
Próba Benedicta wykrywa glukozę, fruktozę (po izomeryzacji), maltozę i inne cukry redukujące. Nie reaguje ze skrobią ani sacharozą, dopóki nie zostaną zhydrolizowane.
Obie próby mają zastosowanie w analizie żywności, diagnostyce cukrzycy oraz badaniach właściwości cukrów.
Ucz się skutecznie, dokładnie pod wymagania
- Najważniejsze informacje o reakcjach wykrywających aldehydy
- Przejrzyste schematy i równania
- Dostęp do wszystkich działów podręcznika
- Brak reklam i zbędnych dodatków
Dołącz do tysięcy uczniów uczących się z Chem24. Bez zobowiązań.
Pełna wersja artykułu zawiera
- mechanizm reakcji Fehlinga i Benedicta
- różnice między odczynnikami
- przykłady związków dających wynik pozytywny
- zastosowania w medycynie i przemyśle spożywczym
- porównanie z próbą Tollensa i Trommera
Chcesz kontynuować naukę?
- Dostęp do pełnych lekcji i przykładów
- Wyjaśnienia trudnych pojęć krok po kroku
- Możliwość zadawania pytań
- Zero reklam
Ucz się szybciej i skuteczniej z Chem24.
Najczęstsze pytania
Dlaczego sacharoza nie daje próby Fehlinga
Bo nie ma wolnej grupy hemiacetalowej — jest cukrem nieredukującym.
Dlaczego fruktoza daje pozytywny wynik
Bo w środowisku zasadowym izomeryzuje do aldozy, która redukuje Cu²⁺.
Co oznacza zielony kolor w próbie Benedicta
Niewielką ilość cukru redukującego w próbce.