Alkany - struktura, nazewnictwo
Spis treści
Szereg homologiczny alkanów
Nazewnictwo
Grupy alkilowe
Nazewnictwo węglowodorów z podstawnikami
Budowa cząsteczek alkanów
Rzędowość atomów węgla w cząsteczce
Cykloalkany
Alkany to najprostsza grupa związków zbudowanych wyłącznie z atomów węgla i wodoru. Należą do węglowodorów nasyconych, ponieważ zawierają tylko pojedyncze wiązania C–C. Tworzą szereg homologiczny o wzorze ogólnym CnH2n+2. W artykule omówiono ich budowę, nazewnictwo, grupy alkilowe oraz zasady nazywania związków podstawionych.
Materiał przeznaczony dla uczniów liceum realizujących podstawę programową z chemii organicznej.
Czego dowiesz się z tego artykułu
- czym są alkany i czym różnią się od innych węglowodorów
- jak wygląda szereg homologiczny alkanów
- jak nazywać alkany i grupy alkilowe
- jak wyznaczać główny łańcuch i numerować atomy węgla
- jak nazywać węglowodory z podstawnikami
- czym jest rzędowość atomów węgla
- czym są cykloalkany
Fragment artykułu
Alkany tworzą szereg homologiczny, w którym kolejne związki różnią się o grupę –CH₂–. Mają wzór ogólny CnH2n+2 i zawierają wyłącznie wiązania pojedyncze. Atomy węgla w alkanach mają hybrydyzację sp³, a cząsteczki przyjmują geometrię tetraedryczną.
Nazwy alkanów tworzy się od liczebników greckich: metan, etan, propan, butan, pentan, heksan itd. Po usunięciu atomu wodoru z alkanu powstaje grupa alkilowa, np. CH₃– to grupa metylowa.
Podczas nazywania związków podstawionych wybiera się najdłuższy łańcuch, numeruje go tak, aby podstawniki miały najniższe możliwe lokanty, a następnie zapisuje nazwy podstawników w kolejności alfabetycznej.
Ucz się skutecznie, dokładnie pod wymagania
- Pełne zasady nazewnictwa alkanów w jednym miejscu
- Przejrzyste przykłady i schematy
- Dostęp do wszystkich działów podręcznika
- Brak reklam i zbędnych dodatków
Dołącz do tysięcy uczniów uczących się z Chem24. Bez zobowiązań.
Pełna wersja artykułu zawiera
- szereg homologiczny alkanów i wzór ogólny CnH2n+2
- nazwy alkanów od C₁ do C₁₀
- grupy alkilowe i ich nazewnictwo: metyl, etyl, propyl, izopropyl, butyl, tert-butyl
- zasady wyboru łańcucha głównego
- numerowanie atomów węgla i wybór najniższego zestawu lokantów
- kolejność alfabetyczna podstawników
- przykłady nazw: 2-metylopropan, 4-etylo-3-metyloheptan, 1,4,4-tribromopentan
- rzędowość atomów węgla: I°, II°, III°, IV°
- budowę cząsteczek alkanów i hybrydyzację sp³
- cykloalkany: cyklopropan, cykloheksan
Chcesz kontynuować naukę?
- Dostęp do pełnych lekcji i przykładów
- Wyjaśnienia trudnych pojęć krok po kroku
- Możliwość zadawania pytań
- Zero reklam
Ucz się szybciej i skuteczniej z Chem24.
Najczęstsze pytania
Jak znaleźć główny łańcuch w alkanie?
Wybiera się najdłuższy możliwy łańcuch węglowy, nawet jeśli jest pozaginany.
Dlaczego łańcuchy alkanów nie są proste?
Bo atomy węgla mają hybrydyzację sp³ i ustawiają się tetraedrycznie.
Co oznacza rzędowość atomu węgla?
To liczba atomów węgla, z którymi dany atom węgla jest połączony — od I° do IV°.