Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura
Powrót
Zadanie ID:1054

2017 VI / Zadanie 39. (0–1)
Poniżej przedstawiono wzory taflowe α-D-glukopiranozy i α-D-fruktofuranozy.
glukopiranoza fruktofuranoza

W cząsteczce sacharozy jednostka α-D-glukopiranozy połączona jest z jednostką β-D-fruktofuranozy wiązaniem α,β-1,2-O-glikozydowym.

Uzupełnij poniższe zdania. Podkreśl właściwe określenie spośród wymienionych w każdym nawiasie.

Sacharoza daje (pozytywny / negatywny) wynik próby Trommera, co oznacza, że (jest / nie jest) cukrem redukującym. Jest to spowodowane faktem, że w cząsteczce tego disacharydu lokalizacja wiązania glikozydowego (umożliwia / uniemożliwia) odtworzenie grupy (aldehydowej / ketonowej) w jednostce glukozowej i grupy (aldehydowej / ketonowej) w jednostce fruktozowej.



Zadanie ID:1140

2017 N / Zadanie 39. (0–1)
Wodny roztwór pewnego cukru zmieszany w środowisku wodorowęglanu sodu (NaHCO3) z wodą bromową nie powoduje jej odbarwienia. Ponadto ten cukier daje pozytywny wynik próby Trommera i próby Tollensa.
Wybierz i podkreśl wzór cukru, którego może dotyczyć powyższy opis.
cukry wzory



Zadanie ID:1578

Próbna 2013 / Informacja do zadań 34–36.

W trzech naczyniach A, B i C znajdują się oddzielnie świeżo sporządzone wodne roztwory: fruktozy, glukozy i sacharozy. Po analizie budowy cząsteczek i właściwości tych związków stwierdzono, że przeprowadzenie reakcji kolejno z dwoma odczynnikami umożliwi ich identyfikację. Jako pierwszy odczynnik wybrano wodorotlenek miedzi(II). W trzech probówkach umieszczono próbki identyfikowanych substancji i do każdej z nich dodano świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II). Zawartość każdej probówki ogrzano.

Zaobserwowano takie same objawy reakcji w probówkach, w których znajdowały się próbki z naczynia A i C, oraz inne objawy w probówce, w której umieszczona była próbka pochodząca z naczynia B.


Zadanie 34. (0–1)

Podaj nazwę substancji znajdującej się w naczyniu B.

..................................................................................

Zadanie 35. (0–1)

Napisz, co zaobserwowano w probówkach, w których znajdowały się próbki z naczynia A i z naczynia C.

.................................................................................................................................

Zadanie 36. (0–3)

W celu zidentyfikowania substancji, których wodne roztwory znajdowały się w naczyniach A i C przeprowadzono drugie doświadczenie, do którego użyto odczynnika wybranego z podanej niżej listy:

  • świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II)
  • woda bromowa z dodatkiem wodnego roztworu wodorowęglanu sodu
  • wodny roztwór azotanu(V) srebra z dodatkiem wodnego roztworu amoniaku.

Nie zaobserwowano objawów reakcji w probówce, do której dodano roztwór z naczynia C.

a) Uzupełnij schemat drugiego doświadczenia, wpisując nazwę użytego odczynnika wybranego z podanej powyżej listy.

zadania maturalne

b) Podaj nazwę substancji, której wodny roztwór znajdował się w naczyniu A, oraz nazwę substancji, której wodny roztwór znajdował się w naczyniu C.

Naczynie A: ............................................................................
Naczynie C: ...........................................................................

c) Napisz, jakie obserwacje potwierdzą, że w probówce I zmieszano wodny roztwór substancji znajdującej się w naczyniu A z wybranym odczynnikiem.

Barwa zawartości probówki I:
przed zmieszaniem reagentów ..................................................................
po zmieszaniu reagentów ............................................................................



Zadanie ID:1735

Próbna 2014 / Zadanie 31. (0-2)

Opis pewnego produktu spożywczego zawiera informacje dotyczące związków chemicznych wchodzących w jego skład. Wynika z niego, że najliczniejszą grupę związków stanowią węglowodany (fruktoza, glukoza, maltoza). Obecne są także kwasy organiczne (cytrynowy, glukonowy, jabłkowy, foliowy), wyższe alkohole alifatyczne, aldehydy, ketony, estry oraz związki polifenolowe. Ponadto w skład produktu wchodzą białka, pewne ilości mikroelementów oraz witaminy. Jego barwa uzależniona jest od obecności barwników.

Na lekcji chemii uczniowie zapoznali się z opisem produktu spożywczego i z przygotowanym zestawem doświadczalnym zilustrowanym na poniższym schemacie.

zadania maturalne 

Następnie sformułowali cel doświadczenia:
Potwierdzenie obecności glukozy w badanym produkcie spożywczym.

Po zmieszaniu reagentów uczniowie ogrzali zawartość obu probówek i po chwili w każdej z nich zaobserwowali powstanie ceglastoczerwonego osadu. Przemianę zachodzącą w probówce I nazwali próbą kontrolną, a przemianę zachodzącą
w probówce II – próbą badawczą. Na podstawie przyjętych założeń i obserwacji uczniowie sformułowali wniosek:

W produkcie spożywczym obecna jest glukoza.

a) Wyjaśnij, dlaczego podany przez uczniów cel doświadczenia oraz sformułowany wniosek były błędne.

.........................................................................................................

b) Podaj poprawny cel opisanego doświadczenia.

Cel doświadczenia:

........................................................................................................



Zadanie ID:1951

[2008] Przedstawiono wzór pewnego dwucukru.

zadania maturalne cukry

Określ, od jakich cukrów prostych pochodzą fragmenty I i II, z których zbudowana jest cząsteczka tego dwucukru. Zaznacz odpowiedź A, B, C lub D.

  Fragment I Fragment II
A od fruktozy od fruktozy
B od fruktozy od glukozy
C od glukozy od fruktozy
D od glukozy od glukozy

 

 



Zadanie ID:1961

[2009] W celu porównania właściwości glukozy, etan-1,2-diolu, etanolu oraz sacharozy wykonano następujące doświadczenie.

Etap. 1. Tę część doświadczenia przeprowadzono w temp. pokojowej zgodnie z poniższym schematem.

zadania maturalne cukry 

Objawy reakcji zaobserwowano w probówkach I, II i IV.

Etap 2. Zawartość każdej probówki dodatkowo zalkalizowano i ogrzano. Stwierdzono, że w jednej probówce powstał ceglastoczerwony osad.

Przeanalizuj przebieg pierwszego etapu doświadczenia.

a) Wyjaśnij, porównując budowę cząsteczek związków, które znajdowały się w probówkach I – IV, dlaczego w probówce III nie zaszła reakcja chemiczna.

.............................................................................................. 

b) Opisz zmiany, jakie zaobserwowano w probówkach I, II i IV.

............................................................................................... 

c) Podaj numer probówki, w której w drugim etapie doświadczenia powstał ceglastoczerwony osad Cu2O.

......................................................................................................



Zadanie ID:1974

[2010] Poniżej przedstawiono wzór D-arabinozy (w projekcji Fischera)

Uzupełnij schemat tak, aby otrzymać wzór enecjomeru D-arabinozy. 

zadania maturalne



Zadanie ID:1979

[2011]  L-arabinoza jest aldopentozą, w cząsteczce której grupa -OH przy atomie węgla połączonym z grupą aldehydową znajduje się po przeciwnej stronie niż grupy -OH przy pozostałych asymetrycznych atomach węgla.

Na podstawie podanej informacji narysuj wzór L-arabinozy w projekcji Fischera.



Zadanie ID:1980

[2011]  Zaprojektuj doświadczenie, które pozwoli na rozróżnienie wodnych roztworów dwóch cukrów: glukozy i fruktozy.

a) wpisz nazwę użytego odczynnika wybranego z podanej poniżej listy:

świeżo wytrącony wodorotlenek miedzi(II)
woda bromowa z dodatkiem wodnego roztworu wodorowęglanu sodu
wodny roztwór azotanu(V) srebra z dodatkiem wodnego roztworu amoniaku.

b) Napisz, jakie obserwacje potwierdzą obecność glukozy w probówce I i fruktozy w probówce II po wprowadzeniu tych substancji do wybranego odczynnika (wypełnij poniższą tabelę).

  Barwa przed zmieszaniem reagentów Barwa po zmieszaniu reagentów
Probówka I    
Probówka II    

 



Zadanie ID:1985

2013 / Zadanie 30. (1 pkt)

Wzór półstrukturalny (grupowy) ketotriozy można zapisać:

chemia matura zadania

Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) izomeru tego związku, który wykazuje
zdolność do występowania w postaci izomerów optycznych.



Zadanie ID:1986

2013 / Zadanie 29. (1 pkt)

Przeprowadzono doświadczenie, w którym zmieszano wodny roztwór siarczanu(VI) miedzi(II) z wodnym roztworem wodorotlenku potasu. Zaobserwowano wytrącenie osadu.

Następnie do wytrąconego osadu dodano wodny roztwór pewnej substancji X.

Po energicznym wstrząśnięciu zawartości probówki zaobserwowano pojawienie się roztworu o barwie szafirowej.

Spośród wymienionych związków: etanol, propanal, propanon, fruktoza wybierz ten związek, którego użyto w doświadczeniu jako substancję X, i napisz jego nazwę.

.................................................................................................



Zadanie ID:1987

2013 / Zadanie 31. (1 pkt)

Oceń prawdziwość poniższych zdań i uzupełnij tabelę. Wpisz literę P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli jest fałszywe.

Zdanie P/F
1. α-D-glukoza i β-D-glukoza stanowią parę enancjomerów.  
2. Jeżeli disacharyd jest nieredukujący, to nie wykazuje czynności optycznej.  
3. Glukoza jest końcowym produktem hydrolizy skrobi i celulozy.  

 



Zadanie ID:1989

2014 / Zadanie 39. (1 pkt)

Poniżej przedstawiono wzory (w projekcji Hawortha) dwóch disacharydów: maltozy i sacharozy.

 maltoza sacharoza Hawortha

W oddzielnych probówkach przygotowano wodne roztwory maltozy oraz sacharozy i dodano do nich świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II). Następnie zawartość obu probówek zalkalizowano i ogrzano. W warunkach doświadczenia w probówce zawierającej roztwór maltozy zaobserwowano powstanie ceglastego osadu, natomiast w probówce z roztworem sacharozy wytrącił się czarny osad.

Wypełnij tabelę, wpisując literę P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeżeli jest fałszywe.

Zdanie P/F
1. W reakcji z maltozą wodorotlenek miedzi(II) uległ redukcji do Cu2O, o czym świadczy powstanie ceglastego osadu  
2. Czarny osad powstający w probówce z roztworem sacharozy to CuO, który jest produktem rozkładu wodorotlenku miedzi(II).  
3. Sacharoza nie wykazała właściwości redukujących, ponieważ w jej cząsteczkach wiązanie glikozydowe łączy pierwszy atom węgla reszty glukozy z drugim atomem węgla reszty fruktozy.  

 



Zadanie ID:2097

2016 S / Zadanie 33. (1 pkt)
W produkcji witaminy C na skalę przemysłową wykorzystuje się metody chemiczne i biotechnologiczne. W pierwszym etapie pięcioetapowej syntezy glukoza jest redukowana do sorbitu (sorbitolu), który w następnym etapie poddany zostaje utlenieniu. Ponieważ nie ma takiego odczynnika chemicznego, który w sposób wystarczająco selektywny utleniłby tylko jedną z grup hydroksylowych do grupy karbonylowej, proces ten prowadzony jest enzymatycznie przy udziale mikroorganizmów Acetobacter suboxydans. Przebieg dwóch pierwszych etapów syntezy witaminy C zilustrowano na poniższym schemacie.
Na podstawie: John McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.
Uzupełnij wzory produktów I i II etapu syntezy witaminy C – wpisz w zaznaczone pola wzory odpowiednich fragmentów ich cząsteczek.
produkcja witaminy C



Zadanie ID:2098

2016 S / Zadanie 32. (1 pkt)
Poniżej przedstawiono wzory Hawortha czterech odmian glukozy.

wzory  Hawortha glukozy
Podaj numery wzorów przedstawiających – odpowiednio – α-D-glukopiranozę, anomer związku opisanego wzorem II, enancjomer związku opisanego wzorem III.

  α-D-glukopiranoza anomer związku opisanego wzorem II enancjomer związku opisanego wzorem III
numer wzoru      




 



Zadanie ID:2100

2016 S / Zadanie 31. (1 pkt)
Poniżej przedstawiono wzory dwóch monosacharydów.
monosacharydy
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeżeli jest fałszywa.
1. Oba monosacharydy należą do grupy heksoz. P F
2. Monosacharyd I daje pozytywny wynik próby Trommera, a monosacharyd II daje negatywny wynik tej próby. P F
3. Oba cukry reagują z wodorotlenkiem miedzi(II), w wyniku czego tworzą się rozpuszczalne kompleksy, których roztwory mają szafirową barwę. P F



Zadanie ID:2229 2015 N / Informacja do zadań 37.–40.
W czterech naczyniach (I–IV) znajdowały się wodne roztwory: glukozy, fenolu (benzenolu), glicerolu (propano-1,2,3-triolu) i glicyloalanyloglicyny. W celu ich identyfikacji przeprowadzono trzy serie doświadczeń.
W pierwszej serii doświadczeń, po dodaniu wodnego roztworu chlorku żelaza(III) do próbek pobranych z czterech naczyń, próbka z naczynia I przyjęła fioletowe zabarwienie.
W drugiej serii doświadczeń, po dodaniu świeżo strąconego wodorotlenku miedzi(II) do próbek pobranych z trzech naczyń (II, III i IV), próbka z naczynia II przyjęła fioletowe zabarwienie, a w pozostałych próbkach pojawiło się szafirowe zabarwienie.
W trzeciej serii doświadczeń, po ogrzaniu szafirowych roztworów otrzymanych w serii drugiej, w roztworze powstałym z próbki z naczynia III pojawił się ceglasty osad.

Zadanie 37. (0–1)
Podaj nazwy związków, które zidentyfikowano w wyniku każdej z serii doświadczeń.

Seria I (naczynie I): roztwór ..........................................................

Seria II (naczynie II): roztwór ........................................................

Seria III (naczynie III): roztwór .......................................................

             (naczynie IV): roztwór .......................................................


Zadanie 38. (0–1)
Podaj nazwę reakcji chemicznej przeprowadzonej w drugiej serii doświadczeń, w wyniku której roztwór z naczynia II przyjął fioletowe zabarwienie.

.........................................................................................................................

Zadanie 39. (0–1)
Napisz, jaki element budowy cząsteczek związków znajdujących się w roztworach z naczyń III i IV zadecydował o powstaniu szafirowego zabarwienia roztworów w drugiej serii doświadczeń.

..........................................................................................................................

Zadanie 40. (0–1)
Wyjaśnij, dlaczego w trzeciej serii doświadczeń ceglasty osad powstał w wyniku ogrzania roztworu otrzymanego po dodaniu świeżo strąconego wodorotlenku miedzi(II) do roztworu z naczynia III, a nie powstał w wyniku ogrzania roztworu otrzymanego po dodaniu świeżo strąconego wodorotlenku miedzi(II) do roztworu z naczynia IV.

...........................................................................................................................

Zadanie 41. (0–1)
Pewien tripeptyd tworzą tylko reszty glicyny (Gly) i alaniny (Ala). W doświadczeniu I tripeptyd ten poddano częściowej hydrolizie polegającej na rozerwaniu wyłącznie N-końcowego wiązania peptydowego. Otrzymano mieszaninę dwóch optycznie czynnych produktów. W doświadczeniu II przeprowadzono hydrolizę badanego tripeptydu, tak że rozerwaniu uległo wyłącznie C-końcowe wiązanie peptydowe. W jej wyniku otrzymano mieszaninę produktów, spośród których tylko jeden był optycznie czynny.

Napisz wzór sekwencji badanego tripeptydu, posługując się trzyliterowymi symbolami aminokwasów. Pamiętaj, że w tej notacji z lewej strony umieszcza się symbol aminokwasu, który zawiera wolną grupę aminową.

........................................................



Zadanie ID:2350

2015N / Zadanie 35. (0–1)
Wzory monosacharydów można przedstawiać, posługując się projekcją Fischera (wzory liniowe) lub projekcją Hawortha (wzory taflowe). Poniżej przedstawiono wzór D-glukozy w projekcji Fischera oraz wzór α-D-glukopiranozy w projekcji Hawortha.
D-glukoza, D-glukopiranoza

D-glukoza                                      α-D-glukopiranoza
w projekcji Fischera                    w projekcji Hawortha

Przeanalizuj wzór D-mannozy w projekcji Fischera i uzupełnij schemat, tak aby przedstawiał on wzór α-D-mannopiranozy w projekcji Hawortha.
D-mannoza

D-mannoza                          α-D-mannopiranoza
w projekcji Fischera         w projekcji Hawortha



Zadanie ID:2551

2012.V. / Zadanie 27. (1 pkt)
W roztworze o odczynie zasadowym ketony, których cząsteczki zawierają grupę hydroksylową –OH przy atomie węgla połączonym z atomem węgla grupy karbonylowej (α-hydroksyketony), ulegają izomeryzacji. Przemianę tę ilustruje poniższy schemat.
izomeryzacja keto-enolowa
Oceń, czy za pomocą próby Tollensa można odróżnić glukozę od fruktozy. Odpowiedź uzasadnij.
...............................................................................................................................



Zadanie ID:2552

2012.V. / Zadanie 28. (1 pkt)
Poniżej przedstawiono wzory (w projekcji Hawortha) ilustrujące budowę wybranych mono- i disacharydów.
monosacharydy disacharydy
Wskaż wszystkie sacharydy, które dają pozytywny wynik próby Tollensa.

Numery wzorów wybranych sacharydów: ...................................................................................



Powrót

Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.