Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura
Powrót
Zadanie ID:1501

[2007] W celu potwierdzenia faktu, że mocznik CO(NH2)2 jest pochodną kwasu węglowego przeprowadzono doświadczenie zilustrowane poniższym rysunkiem.

 zadania maturalne

Podaj obserwacje, które potwierdzają, że mocznik jest pochodną kwasu węglowego.

Napisz równanie reakcji, której ulega mocznik podczas tego doświadczenia.

 



Zadanie ID:1506

Próbna 2013 / Zadanie 32. (0-4)

Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego do zakwaszonego roztworu alaniny dodawano kroplami wodny roztwór wodorotlenku sodu i za pomocą pehametru mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. Otrzymane wyniki umieszczono na wykresie ilustrującym zależność pH mieszaniny od objętości dodanego roztworu wodorotlenku sodu (w jednostkach umownych). Literami A, B i C oznaczono formy alaniny, w jakich występuje ona w roztworach wodnych.

zadania maturalne

a) Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) tych form alaniny A i C, które dominują w mieszaninie reakcyjnej o wartościach pH odpowiadających punktom zaznaczonym na wykresie.

Wzór formy A ...............................................

Wzór formy C ...............................................

b) Napisz w formie jonowej skróconej, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) reagentów organicznych, równania dwóch kolejnych reakcji, które zaszły podczas tego doświadczenia.

1. ................................................................................................

2. ................................................................................................

c) Spośród form alaniny A, B i C wybierz te, które tworzą sprzężone pary kwas-zasada Brønsteda. Uzupełnij tabelę, wpisując odpowiednie litery.

  kwas zasada
Sprzężona para I    
Sprzężona para II    

d) Uzupełnij poniższe zdania, podkreślając wzory odpowiednich grup w każdym nawiasie.

1. Właściwości alaniny w wodnym roztworze o pH równym pI uwarunkowane są zasadowym charakterem grupy (–COO / –COOH) i kwasowym charakterem grupy (–NH2 / –NH3+).

2. Ponieważ grupa –COOH ma silniejsze właściwości kwasowe niż grupa –NH3+, podczas zakwaszania roztworu alaniny o odczynie zasadowym najpierw nastąpi przyłączenie protonu do grupy (–COO– / –NH2), a dopiero przy większym stężeniu jonów wodorowych – do grupy (–COO– / –NH2).

 



Zadanie ID:1507

Próbna 2013 / Zadanie 37. (0–2)

Poniżej przedstawiono fragmenty wzorów oznaczone numerami I–III ilustrujące wiązania tworzące strukturę białek.

zadania maturalne

a) Podaj nazwy wiązań I, II i III.

I: .......................... II: ............................ III: ..............................

b) Uzupełnij poniższe zdania, wpisując odpowiednie określenie wybrane spośród podanych.

I II III disiarczkowe jonowe peptydowe pierwszorzędowa drugorzędowa trzeciorzędowa

Za strukturę pierwszorzędową białka odpowiadają wiązania oznaczone numerem ........ .

O strukturze, która jest określana jako α lub β, decydują wiązania oznaczone numerem ....... .

Wiązanie oznaczone numerem I jest jednym z wiązań stabilizujących strukturę ............................ . Stabilizują ją również wiązania ...............................
występujące pomiędzy resztami aminokwasowymi.

 



Zadanie ID:1547

[2011]  Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane poniższym rysunkiem.

 zadania maturalne aminokwasy

W obu probówkach nastąpiła zmiana barwy wskaźników.

Zadanie 1.

Korzystając z przeprowadzonego doświadczenia, określ charakter chemiczny substancji X.

................................................................

Zadanie 2.

a) Spośród wymienionych związków: benzen, etanol, propanal, kwas aminoetanowy (glicyna) wybierz ten, którego użyto w doświadczeniu jako substancję X, i napisz jego nazwę.

...................................................................................................................

b) Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji przebiegających w probówkach I i II. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe).

Probówka I: ...............................................................................................

Probówka II: ...............................................................................................



Zadanie ID:1554

2014. Zadanie 19. (1 pkt)

Wytrącanie trudno rozpuszczalnych siarczków metali jest ważną metodą analityczną. W tych reakcjach jako odczynnik stosowany jest siarkowodór, który uzyskuje się w wyniku hydrolizy amidu kwasu tiooctowego (tioacetamidu) o wzorze

chemia matura zadania

W wyniku hydrolizy tioacetamidu powstają siarkowodór i etanian (octan) amonu.

Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Warszawa 2001.

Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji hydrolizy tioacetamidu, posługując się wzorami półstrukturalnymi (grupowymi) reagentów organicznych.



Zadanie ID:1631

[2011]  Pomiędzy cząsteczkami, w których obecne są atomy wodoru związane bezpośrednio z silnie elektroujemnymi atomami niemetalu (fluoru, tlenu, azotu), tworzą się wiązania wodorowe mające wpływ na właściwości fizyczne związku.

a) Spośród związków o wzorach:

CH3OH, CH3COCH3, CH3F, CH3NH2, CH3CH3, CH3Cl

wybierz i napisz wzory tych, których cząsteczki tworzą wiązania wodorowe.

.........................................................................................................................................

Wiązania wodorowe utrudniają przejście związku w stan gazowy, ponieważ powodują asocjację cząsteczek – łączenie się ich w większe agregaty. Wiązania te są tym silniejsze, im bardziej elektroujemny jest atom niemetalu będący donorem pary elektronowej.

b) Uszereguj związki o wzorach:

CH3CH3, CH3NH2, CH3OH

zgodnie ze wzrastającą lotnością (od najmniejszej do największej).

......................................................................................................................................



Zadanie ID:1966

Próbna 2014 / Zadanie 36.(0-1)

Aminokwasy pod wpływem kwasu azotowego(III), otrzymywanego w środowisku reakcji ze względu na jego nietrwałość, ulegają deaminacji, która przebiega zgodnie z poniższym schematem:

R-CH(NH2)COOH + HNO2 → R-CH(OH)COOH + N2+ H2O

Napisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych, równanie reakcji obojętnego aminokwasu o wzorze sumarycznym C3H7NO3 z kwasem azotowym(III).
................................................................................................................



Zadanie ID:1970

[2012] W wyniku kondensacji aminokwasów – kwasu aminooctowego (Gly) i kwasu 2-aminopropanowego (Ala) powstał łańcuchowy tripeptyd o sekwencji aminokwasów Gly-Ala-Gly.

Przedstaw wzór półstrukturalny (grupowy) tego tripeptydu.



Zadanie ID:1971

[2012] Zaprojektuj doświadczenie, którego przebieg pozwoli wykazać, że w cząsteczce kwasu aminooctowego (glicyny) są dwie grupy funkcyjne: aminowa i karboksylowa.

a) Z poniżej zaproponowanych odczynników i wskaźników wybierz te, które wykażą obecność grup funkcyjnych w cząsteczce glicyny. Uzupełnij schemat doświadczenia, wpisując odpowiednie wzory lub nazwy odczynników i nazwy wskaźników (w probówce I potwierdź obecność grupy aminowej, a w probówce II obecność grupy karboksylowej).
 

NaOH(aq) ,  oranż metylowy,  Cu(OH)2 (zawiesina) , HCl(aq)  , fenoloftaleina

b) Opisz zmiany, jakie nastąpiły w probówkach I i II po dodaniu glicyny do wybranych odczynników. Uwzględnij barwy zawartości probówek przed reakcją i po reakcji.
 

Probówka I :..............................................................
Probówka II :.............................................................

c) Napisz równanie reakcji zachodzącej w probówce I. Glicynę i produkt reakcji przedstaw w postaci wzorów półstrukturalnych (grupowych).



Zadanie ID:1972

[2010] Punkt izoelektryczny (pI) aminokwasu to pH roztworu, w którym cząsteczki tego aminokwasu występują głównie w formie jonów obojnaczych.

Kwas 2-aminobutanodiowy (asparaginowy) jest dikarboksylowym aminokwasem o wzorze sumarycznym C4H7O4N. Jego punkt izoelektryczny pI = 2,87.

Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) jonu, który jest dominującą formą tego
aminokwasu w roztworze o pH = 1.



Zadanie ID:1981

[2011]  Pewne reakcje chemiczne, którym ulegają niektóre aminokwasy wchodzące w skład białek, stosuje się jako próby rozpoznawcze na obecność białka. Jedną z takich prób jest reakcja ksantoproteinowa. Przeprowadzono doświadczenie, w którym do znajdującego się w probówce białka jaja kurzego dodano stężony kwas azotowy(V) i zaobserwowano pojawienie się osadu o żółtej barwie.


Spośród podanych powyżej wzorów aminokwasów podkreśl wzór tego, którego obecność w białku spowodowała powstanie żółtego osadu.

zadania maturalne aminokwasy



Zadanie ID:1982

[2011] Uzupełnij poniższe zdania dotyczące właściwości białek, wpisując w odpowiedniej formie gramatycznej określenia wybrane z poniższego zestawu.

denaturacja, wysolenie, roztwór właściwy, roztwór koloidalny, zawiesina, polarne,
niepolarne, hydratacja, dysocjacja, odwracalny, nieodwracalny


1. Białko jaja kurzego rozpuszcza się w wodzie, tworząc  .................................................

Każda cząsteczka białka w roztworze posiada tzw. otoczkę solwatacyjną. Solwatacja cząsteczek białka jest możliwa ze względu na obecność ........................................ grup hydroksylowych, karboksylowych i aminowych w łańcuchach bocznych  aminokwasów.

2. Otoczkę solwatacyjną białek można zniszczyć przez dodanie do roztworu soli, np. NaCl, której jony są silniej solwatowane. Widoczne jest wtedy wytrącenie białka z roztworu, zwane ........................................... .  Proces ten jest .................................... .

Pod wpływem wysokiej temperatury, soli metali ciężkich czy też stężonych kwasów lub zasad białka wytrącają się z roztworów w sposób .............................................. .

Zjawisko to nosi nazwę ......................................................... .



Zadanie ID:1983

2013 / Zadanie 26. (3 pkt)

Dane są wzory półstrukturalne (grupowe) trzech aminokwasów.

 chemia matura aminokwasy

a) Aminokwasy, których wzory podano powyżej, należą do aminokwasów białkowych.  Narysuj wzór tego fragmentu struktury ich cząsteczek, który wskazuje na tę przynależność.

.................................................................................................................................

b) Stosując wzór jonu obojnaczego alaniny (kwasu 2-aminopropanowego), napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących po wprowadzeniu tego aminokwasu do:

- wodnego roztworu wodorotlenku sodu (reakcja 1.)

- kwasu solnego (reakcja 2.).

Równanie reakcji 1.:...................................................................

Równanie reakcji 2.:....................................................................



Zadanie ID:1984

2013 / Informacja do zadania 27. i 28.

W trzech naczyniach A, B i C znajdują się oddzielnie: glicyna (Gly), tyrozyna (Tyr) i glicyloalanyloalanina (Gly-Ala-Ala).
Po analizie budowy cząsteczek tych związków stwierdzono, że przeprowadzenie reakcji kolejno z dwoma odczynnikami umożliwi ich identyfikację. Jako pierwszy odczynnik wybrano kwas azotowy(V). Na szkiełkach zegarkowych umieszczono próbki identyfikowanych substancji i na każdą naniesiono kroplę stężonego HNO3.

Zaobserwowano, że tylko na próbce z naczynia C pojawiło się żółte zabarwienie.

Zadanie 27. (1 pkt)

Podaj nazwę substancji znajdującej się w naczyniu C. ......................................

Zadanie 28. (3 pkt)

W celu zidentyfikowania substancji znajdujących się w naczyniach A i B przygotowano ich wodne roztwory i przeprowadzono drugie doświadczenie, do którego użyto odczynnika wybranego z podanej poniżej listy:

woda chlorowa

świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II)

wodny roztwór chlorku żelaza(III).

Zaobserwowano powstanie ciemnoniebieskiego roztworu w probówce I oraz roztworu o barwie różowofioletowej w probówce II.

a) Uzupełnij schemat drugiego doświadczenia, wpisując nazwę lub wzór użytego odczynnika wybranego z podanej powyżej listy.
 

zadania maturalne aminokwasy 

b) Podaj nazwę substancji znajdującej się w naczyniu A oraz nazwę substancji znajdującej się w naczyniu B.

Naczynie A: ...................................................................................

Naczynie B:...................................................................................

c) Podaj nazwę reakcji zachodzącej w probówce II..............................



Zadanie ID:1988

2014 / Informacja do zadań 35.–38.

W poniższej tabeli przedstawiono wybrane dane na temat czterech aminokwasów białkowych. Symbol pI oznacza punkt izoelektryczny, który jest taką wartością pH roztworu, w którym stężenie jonu obojnaczego osiąga maksymalną wartość, natomiast stężenia formy anionowej i kationowej mają jednakową, najmniejszą wartość.

chemia zadania maturalne 

 J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2001.

Zadanie 35. (1 pkt)

Określ liczbę wszystkich możliwych organicznych niecyklicznych produktów kondensacji jednej cząsteczki alaniny z jedną cząsteczką kwasu asparaginowego.

................................................................................................

Zadanie 36. (1 pkt)

Napisz wzór tej formy fenyloalaniny, której stęźenie jest największe w roztworze o pH równym 5,48.

Zadanie 37. (2 pkt)

Zaplanuj doświadczenie, którego przebieg pozwoli na odróżnienie alaniny od fenyloalaniny.

a) Uzupełnij poniższy schemat doświadczenia, wpisując nazwę odczynnika, po którego dodaniu do obu probówek i ogrzaniu ich zawartości możliwe będzie zaobserwowanie różnic w przebiegu doświadczenia z udziałem alaniny i fenyloalaniny. Odczynnik wybierz spośród następujących:

− wodny roztwór chlorku żelaza(III)

− świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II)

− wodny roztwór wodorotlenku sodu z fenoloftaleiną

− rozcieńczony kwas solny z oranżem metylowym

− mieszanina stężonych kwasów: azotowego(V) i siarkowego(VI)

 Wybrany odczynnik:

chamia zadania maturalne

b) Opisz zmiany możliwe do zaobserwowania w czasie doświadczenia, pozwalające na odróżnienie alaniny od fenyloalaniny.

Probówka I: ............................................................................................

Probówka II: ............................................................................................

Zadanie 38. (1 pkt)
Wskaż przyczynę różnicy wartości punktu izoelektrycznego kwasu asparaginowego i lizyny.

..............................................................................................



Zadanie ID:2203 2015 S / Informacja do zadań 41.–42.
Poniżej przedstawiono dwa schematy ciągów przemian A i B, ilustrujących dwa sposoby otrzymywania amin. Związki, których wzory oznaczono numerami I i III, są węglowodorami.

zadania

Zadanie 41. (2 pkt)
Reakcja nitrowania oznaczona na schemacie numerem 1. jest reakcją substytucji.
Stosując wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych, napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji 1. oraz określ jej mechanizm (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy).

Równanie reakcji 1.: ...........................................................................................................................

Mechanizm reakcji: .............................................

Zadanie 42. (2 pkt)
Napisz w formie cząsteczkowej równania reakcji oznaczonych na schemacie numerami 4. i 5. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Równanie reakcji 4.:..............................................................................................................................

Równanie reakcji 5.:..............................................................................................................................



Zadanie ID:2204 2015 S / Zadanie 43. (1 pkt)
Stała dysocjacji etyloaminy Kb w temperaturze 25 ºC ma wartość 4,4·10–4, a stała dysocjacji aniliny Kb w tej samej temperaturze jest równa 4,0·10–10.
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.

Napisz nazwę tej spośród wymienionych amin, która jest mocniejszą zasadą.

..................................................................................................


Zadanie ID:2205 2015 S / Informacja do zadań 44.–45.
Poniżej przedstawiono nazwy oraz wzory pięciu aminokwasów białkowych. Budowę ich cząsteczek można zilustrować ogólnym wzorem R–CH(NH2)–COOH, w którym R oznacza atom wodoru lub łańcuch boczny.
zadania

Zadanie 44. (1 pkt)
Zaznacz literę P, jeżeli informacja jest prawdziwa, lub literę F, jeżeli jest fałszywa.
W łańcuchu bocznym cząsteczki treoniny występuje grupa -OH alkoholowa, natomiast w łańcuchu bocznym tyrozyny – grupa -OH fenolowa. P F
Łańcuch boczny kwasu asparaginowego zawiera grupę funkcyjną zdolną do dysocjacji jonowej. P F
Łańcuch boczny fenyloalaniny ma właściwości hydrofilowe. P F

Zadanie 45. (1 pkt)
Poniżej przedstawiono wzory dwóch dipeptydów powstałych w reakcji kondensacji kwasu asparaginowego i waliny.
src=/zadania/zfoto/2205b_zadania.gif
Wskaż dipeptyd (I albo II), który mógł być produktem częściowej hydrolizy łańcucha polipeptydowego naturalnego białka.

...............................................................................................................................



Zadanie ID:2560

2012.V / Zadanie 33. (2 pkt)
W wyniku hydrolizy peptydu o wzorze sumarycznym C8H15O4N3 otrzymano mieszaninę alaniny o wzorze CH3CH(NH2)COOH i glicyny o wzorze CH2(NH2)COOH.
Ustal, z ilu reszt alaniny i z ilu reszt glicyny składał się badany peptyd. Posługując się trzyliterowymi symbolami aminokwasów (Ala i Gly), napisz wszystkie możliwe sekwencje badanego peptydu.

Liczba reszt alaniny (Ala): .......................... Liczba reszt glicyny (Gly): ........................

Możliwe sekwencje peptydu: ..........................................................................................



Zadanie ID:2625

2012.VI. / Zadanie 34. (1 pkt)
Cząsteczka aminokwasu o wzorze ogólnym H2N–CH(R)–COOH w silnie kwasowym roztworze ma dwie grupy o charakterze kwasowym:
(I) –NH3+ i (II) –COOH.
Stałe kwasowości Ka (stałe dysocjacji) dla obu grup wynoszą: Ka(I)≈10–10, Ka(II)≈10–3.
Oceń, która grupa kwasowa w pierwszej kolejności będzie oddawała proton, gdy do zakwaszonego roztworu aminokwasu doda się zasadę. Odpowiedz i zilustruj zachodzący proces, zapisując w formie jonowej skróconej równanie reakcji tego aminokwasu (w formie występującej w środowisku kwasowym) z zasadą.

W pierwszej kolejności będzie oddawała proton grupa ...................

Równanie reakcji: .................................................................................
............................................



Zadanie ID:2626

2012.VI. / Zadanie 35. (1 pkt)
Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg przedstawiono na poniższym schemacie.
białka matura zadania wysalanie białek
Podaj numery probówek, w których białko jaja kurzego uległo odwracalnej koagulacji (wysoleniu).

Białko uległo wysoleniu w probówkach ......................................................................................



Zadanie ID:2627

2012./VI. / Zadanie 36. (1 pkt)
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Wpisz literę P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeżeli jest fałszywe.

1. Reakcja ksantoproteinowa zachodzi podczas działania stężonego kwasu azotowego(V) na białko i w jej wyniku pojawia się charakterystyczne pomarańczowe zabarwienie, które pod działaniem roztworu amoniaku zmienia się na żółte.
2. Reakcja ksantoproteinowa polega na nitrowaniu reszt aminokwasowych występujących w cząsteczkach białek i zawierających pierścienie aromatyczne.
3. Reakcja biuretowa zachodzi podczas działania siarczanu(VI) miedzi(II) na białko w środowisku zasadowym, w wyniku czego powstaje związek kompleksowy o barwie zielonej.



Zadanie ID:2628

2012.VI. / Zadanie 37. (1 pkt)
Poniżej przedstawiono wzór aspartamu (syntetycznego środka słodzącego).
aspartam hydroliza
Podaj wzory półstrukturalne (grupowe) trzech związków, które powstają w wyniku całkowitej hydrolizy aspartamu.



Powrót

Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.