Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura
Korzystasz z bezpłatnego portalu wspomagającego naukę chemii.
Pewnie odmówisz przekazania darowizy na portal, ale... przeczytaj więcej
Powrót
Zadanie ID:1369

[2012] Przedstawiono wzory półstrukturalne (grupowe) wybranych węglowodorów i chloropochodnych węglowodorów.

matura z chemii zadania

Wskaż parę związków, które są względem siebie izomerami szkieletowymi, oraz parę związków, które są względem siebie izomerami podstawienia.

Podaj numery oznaczające wzory tych związków.
 

Izomery szkieletowe: .........................................................
Izomery podstawienia: ......................................................



Zadanie ID:1370

[2012] W tabeli przedstawiono wzory półstrukturalne (grupowe) wybranych alkanów o łańcuchach prostych i rozgałęzionych oraz ich temperatury wrzenia pod ciśnieniem 1013 hPa.

zadania maturalne chemia weglowodory

Korzystając z informacji podanych w tabeli, uzupełnij poniższe zdania. W zdaniu 1. i 2. podkreśl właściwe określenie spośród podanych w nawiasie, a w zdaniu 3. wpisz odpowiednie informacje.
 

1. Temperatura wrzenia alkanów ( maleje / rośnie) wraz ze wzrostem liczby atomów węgla w cząsteczce.
2. Izomer alkanu o łańcuchu rozgałęzionym ma temperaturę wrzenia ( niższą / wyższą ) od izomeru tego alkanu o łańcuchu prostym.
3. Spośród n-alkanów wymienionych w tabeli w temperaturze –5 °C cieczami są n-alkany, których cząsteczki zawierają .......................... atomów węgla.



Zadanie ID:1372

[2012] Benzynę syntetyczną można otrzymać z gazu syntezowego w wyniku katalitycznego uwodornienia tlenku węgla(II). Proces przebiega pod ciśnieniem p=2–3 MPa, w temperaturze 200°C oraz w obecności katalizatora. Oprócz węglowodorów produktem reakcji jest para wodna.

Na podstawie: J. Sobczak, K. M. Pazdro, Z. Sobkowska, Słownik Szkolny. Chemia, Warszawa 1993


Stosując wzór sumaryczny związku organicznego, napisz równanie reakcji otrzymywania oktanu opisaną metodą. W równaniu reakcji uwzględnij warunki procesu, zapisując je nad strzałką równania reakcji.



Zadanie ID:1373

[2011] Oceń prawdziwość poniższych zdań. Wpisz literę P, jeżeli uznasz zdanie za prawdziwe, lub literę F, jeżeli uznasz je za fałszywe.


1. Chlorowodór i metan są związkami dobrze rozpuszczalnymi w wodzie, ponieważ cząsteczki tych związków są silnie polarne. [ P / F ]

2. W związku o wzorze CS2 występuje wiązanie kowalencyjne, ponieważ elektroujemność obu pierwiastków jest taka sama. [ P / F ]

3. Lotność alkanów rośnie wraz ze wzrostem masy ich cząsteczek, dlatego n-heksan jest bardziej lotny niż n-pentan. [ P / F ]



Zadanie ID:1378

2013 / Zadanie 19. (3 pkt)

W temperaturze około 80oC i w obecności kwasu siarkowego(VI) cząsteczki 2-metylopropenu ulegają dimeryzacji zachodzącej według schematu:

2C4H8  —dimeryzacja→  C8H16

W mieszaninie poreakcyjnej stwierdza się obecność dwóch alkenów o podanym wzorze sumarycznym, różniących się położeniem wiązania podwójnego w cząsteczce. W wyniku całkowitego uwodornienia mieszaniny powstaje jeden związek 2,2,4-trimetylopentan.


a) Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) obu izomerów, powstających w reakcji addycji dwóch cząsteczek 2-metylopropenu.

Izomer I ............................

Izomer II............................

 

b) Określ, według jakiego mechanizmu, nukleofilowego czy elektrofilowego, przebiega reakcja uwodornienia każdego z opisanych izomerów, w wyniku której powstaje 2,2,4-trimetylopentan.

............................................................................................................................



Zadanie ID:1379

2013 / Zadanie 20. (3 pkt) Poniżej przedstawiony jest schemat przemian, które w laboratorium chemicznym prowadzą do otrzymania związku Z.

polietylen —depolimeryzacja→  X —HCl→ Y — Na→ Z
                                1                             2                 3

a) Podaj wzór półstrukturalny (grupowy) związku organicznego X.

...............................................................................................................

b) Napisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych, równanie reakcji oznaczonej na schemacie numerem 2 oraz równanie reakcji oznaczonej na schemacie numerem 3.

Równanie reakcji oznaczonej numerem 2: ..............................................................

Równanie reakcji oznaczonej numerem 3: ...............................................................



Zadanie ID:1380

2013 / Zadanie 21. (2 pkt) W zależności od warunków przeprowadzania eksperymentu reakcja propenu z chlorem może przebiegać w różny sposób. W temperaturze pokojowej, w obojętnym rozpuszczalniku (np. CCl4) reakcją preferowaną jest addycja. W temperaturze 500–600oC (w fazie gazowej) reakcją uprzywilejowaną jest substytucja, podczas której podstawieniu ulega atom wodoru w grupie alkilowej.

Napisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych, równania reakcji opisanych w informacji. Zaznacz warunki prowadzenia obu procesów.


Równanie reakcji addycji: ....................................................................................

Równanie reakcji substytucji: ..................................................................................



Zadanie ID:1381

2014 / Zadanie 29. (3 pkt)

Poniżej przedstawiono ciąg przemian prowadzących do powstania cykloheksenu.

ClCH2-(CH2)4-CH2Cl —+Zn, etanol→ A —+Cl2, światło → B —+KOH,etano/ogrzewanie → cykloheksen

Uzupełnij tabelę, wpisując wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków organicznych oznaczonych na schemacie literami A i B oraz wzór cykloheksenu.

Związek A Związek B Cykloheksen

 

 

   

 



Zadanie ID:1633

2013 / Zadanie 18. (2 pkt)

Energia dysocjacji wiązania C–H w alkanach (wyrażona w kJ·mol–1) to energia, jaką trzeba dostarczyć, aby przekształcić 1 mol alkanu w 1 mol atomów wodoru i 1 mol odpowiedniego rodnika organicznego.

Przykłady takich procesów oraz odpowiadające im energie dysocjacji zestawiono w poniższej tabeli.

chemia matura

Na podstawie: R. Morrison, R. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1985.

Można zauważyć, że łatwość odrywania atomu wodoru od cząsteczki alkanu zależy od rzędowości atomu węgla, z którym jest on połączony.

a) Korzystając z informacji, podkreśl przybliżoną wartość energii dysocjacji wiązania C–H w etanie.

435 kJ·mol–1       410 kJ·mol–1      398 kJ·mol–1      381 kJ·mol–1

b) Spośród rodników, których wzory podano w informacji, wybierz i napisz wzór tego, który tworzy się najłatwiej.
..............................................................................................



Zadanie ID:1733

Próbna 2014 / Zadanie 23. (0−2). Toluen (metylobenzen) reaguje z chlorem. W zależności od warunków przeprowadzania procesu powstają różne chloropochodne toluenu. Poniżej przedstawiono wzory dwóch monochloropochodnych metylobenzenu.

zadania maturalne 

a) Napisz, w jakich warunkach zachodzi reakcja toluenu z chlorem, w wyniku której powstaje monochloropochodna oznaczona numerem I, a w jakich – reakcja, w wyniku której powstaje monochloropochodna oznaczona numerem II.

....................................................................................................................................

b) Przeczytaj poniższy tekst i uzupełnij zdania: wpisz w odpowiedniej formie określenia wybrane spośród podanych, tak aby powstały zdania prawdziwe.

addycja eliminacja substytucja alkany alkeny benzen

Chlorowanie toluenu prowadzące do powstania monochloropochodnej o wzorze oznaczonym numerem I jest reakcją ........, a w reakcji tej toluen zachowuje się w sposób typowy dla ........ . W reakcji prowadzącej do powstania monochloropochodnej o wzorze oznaczonym numerem II toluen zachowuje się w sposób typowy dla .......



Zadanie ID:2172 2015 S / Zadanie 12. (1 pkt)
W odpowiednich warunkach cyklopropan przekształca się w propen według schematu
cyklopropan (g) → propen (g)

Napisz równanie opisanej reakcji. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone.


Zadanie ID:2190 2015 S / Zadanie 35. (1 pkt)
Napisz, czy wzór półstrukturalny CH3–CH2–CH=CH2 odpowiada dwóm izomerom geometrycznym cis-trans. Odpowiedź uzasadnij.


Zadanie ID:2191 2015 S / Zadanie 36. (1 pkt)
Napisz, czy związek o wzorze półstrukturalnym CH3–CH2–CHBr–CH3 występuje w postaci pary enancjomerów. Odpowiedź uzasadnij.


Zadanie ID:2217 2015 N / Zadanie 24. (0–1)
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, lub F – jeśli jest fałszywa.

1. Destylacja frakcjonowana ropy naftowej polega na rozdzieleniu tego surowca na grupy składników różniące się temperaturą wrzenia.     P F
2. Produktami przerobu ropy naftowej są smoła węglowa, woda pogazowa, gaz koksowniczy i koks. P F
3. Gaz ziemny jest mieszaniną węglowodorów w stanie gazowym, a jego głównym składnikiem jest metan. P F
 


Zadanie ID:2218 2015 N / Informacja do zadań 25.–27.
Przeprowadzono doświadczenie z udziałem dwóch różnych węglowodorów. W wyniku dwóch odrębnych reakcji − jednej addycji, a drugiej substytucji − i przy użyciu odpowiednich reagentów jako główny produkt każdej reakcji otrzymano 2-bromo-2-metylobutan.

Zadanie 25. (0–2)
Napisz równania obu reakcji. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
Równanie reakcji addycji:

.............................................................................................................................
Równanie reakcji substytucji:

.............................................................................................................................

Zadanie 26. (0–1)
Określ, według jakiego mechanizmu (nukleofilowego, rodnikowego, elektrofilowego) przebiega każda z opisanych reakcji.

Reakcja addycji przebiega według mechanizmu .................................................. .

Reakcja substytucji przebiega według mechanizmu ............................................. .

Zadanie 27. (0–1)
Wyjaśnij, dlaczego głównym produktem opisanych reakcji addycji i substytucji jest ta sama monobromopochodna 2-metylobutanu (2-bromo-2-metylobutan).

...............................................................................................................................


Zadanie ID:2545

2012.V. / Zadanie 25. (2 pkt)
Na przykładzie reakcji chloru z etanem i chloru z benzenem porównaj mechanizm reakcji substytucji, którym ulegają węglowodory nasycone i aromatyczne. Uzupełnij poniższe zdania, wybierając nazwy spośród podanych w nawiasach (wybrane nazwy podkreśl).

1. Etan ulega reakcji substytucji (elektrofilowej / nukleofilowej / wolnorodnikowej). Drobiny, które reagują bezpośrednio z cząsteczkami etanu, to (atomy chloru Cl• / cząsteczki chloru Cl2 / aniony chlorkowe Cl). Są one (rodnikami / elektrofilami / nukleofilami), które powstają z cząsteczek chloru pod wpływem (światła / FeCl3 jako katalizatora / rozpuszczalnika).
2. Benzen ulega reakcji substytucji (elektrofilowej / nukleofilowej / wolnorodnikowej). Drobiny, które reagują bezpośrednio z cząsteczkami benzenu, są (rodnikami / elektrofilami / nukleofilami). Powstają one z cząsteczek chloru pod wpływem (światła / FeCl3 jako katalizatora / rozpuszczalnika).



Zadanie ID:2556

2012.V. / Zadanie 30. (3 pkt)
Pewien alkan o rozgałęzionym łańcuchu węglowym poddano chlorowaniu, otrzymując dwie izomeryczne monochloropochodne o masie molowej M=92,5 g/mol.
a) Napisz wzór sumaryczny alkanu poddanego chlorowaniu.

.......................................................................................................................

b) Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) obu otrzymanych monochloropochodnych tego alkanu oraz podaj ich nazwy systematyczne.

Wzór 1

 

Wzór 2:

 

Nazwa 1:

 

Nazwa 2:

 



Zadanie ID:2558

2012.V. / Zadanie 31. (1 pkt)
Porównanie efektu cieplnego reakcji katalitycznego uwodornienia alkenów pozwala na porównanie trwałości tych związków. Im mniej ciepła wydziela się w reakcji uwodornienia jednego mola danego alkenu, tym jest on trwalszy. Tak określona trwałość alkenów układa się w następujący szereg:
zadania maturalne chemia węglowododory
R oznacza grupę alkilową.
Na podstawie: John McMurry: Chemia organiczna, Warszawa 2000

Spośród alkenów o wzorze sumarycznym C6H12 wskaż alken o największej trwałości oraz alken o najmniejszej trwałości. Narysuj wzory półstrukturalne (grupowe) tych alkenów.

Wzór alkenu

o największej trwałości

o najmniejszej trwałości

 

 

 

 


Zadanie ID:2601

2012.VI. / Zadanie 23. (1 pkt)
Pewien węglowodór ma wzór sumaryczny C5H10.
Korzystając z zawartych w tabeli informacji dotyczących budowy cząsteczki tego węglowodoru, przedstaw jego wzór półstrukturalny (grupowy).

Liczba wiązań Liczba atomów węgla
σ π I-rzędowych II-rzędowych III-rzędowych IV-rzędowych
15 0 1 3 1 0



 



Zadanie ID:2602

2012.VI. / Zadanie 24. (1 pkt)
Przedstaw wzór półstrukturalny (grupowy) powstałego głównego produktu reakcji addycji dwóch moli cząsteczek bromowodoru do jednego mola cząsteczek but-1-ynu zgodnie z regułą Markownikowa.

...............................................................................................................................



Zadanie ID:2613

2012.VI. / Zadanie 25. (2 pkt)
Ważnym monomerem do produkcji kauczuku syntetycznego jest 2-metylobuta-1,3-dien, zwany izoprenem. Można go otrzymać z propenu w wieloetapowym procesie. W etapie I następuje dimeryzacja propenu na katalizatorze glinoorganicznym (AlR3). W etapie II następuje izomeryzacja 2-metylopent-1-enu, a w III piroliza (rozkład pod wpływem wysokiej temperatury) produktu izomeryzacji.
propen —I.→ 2-metylopent-1-en —II.→ 2-metylopent-2-en —III.→ izopren + metan
Korzystając z powyższej informacji i przedstawionego ciągu przemian, napisz równania reakcji etapu I i III, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Równania reakcji:
Etap I: .........................................................................

Etap III: ........................................................................



Powrót

Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.