Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura
Powrót
Zestaw 11

Zad.11.1 ID:2350

2015N / Zadanie 35. (0–1)
Wzory monosacharydów można przedstawiać, posługując się projekcją Fischera (wzory liniowe) lub projekcją Hawortha (wzory taflowe). Poniżej przedstawiono wzór D-glukozy w projekcji Fischera oraz wzór α-D-glukopiranozy w projekcji Hawortha.
D-glukoza, D-glukopiranoza

D-glukoza                                      α-D-glukopiranoza
w projekcji Fischera                    w projekcji Hawortha

Przeanalizuj wzór D-mannozy w projekcji Fischera i uzupełnij schemat, tak aby przedstawiał on wzór α-D-mannopiranozy w projekcji Hawortha.
D-mannoza

D-mannoza                          α-D-mannopiranoza
w projekcji Fischera         w projekcji Hawortha



Zad.11.2 ID:2613

2012.VI. / Zadanie 25. (2 pkt)
Ważnym monomerem do produkcji kauczuku syntetycznego jest 2-metylobuta-1,3-dien, zwany izoprenem. Można go otrzymać z propenu w wieloetapowym procesie. W etapie I następuje dimeryzacja propenu na katalizatorze glinoorganicznym (AlR3). W etapie II następuje izomeryzacja 2-metylopent-1-enu, a w III piroliza (rozkład pod wpływem wysokiej temperatury) produktu izomeryzacji.
propen —I.→ 2-metylopent-1-en —II.→ 2-metylopent-2-en —III.→ izopren + metan
Korzystając z powyższej informacji i przedstawionego ciągu przemian, napisz równania reakcji etapu I i III, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Równania reakcji:
Etap I: .........................................................................

Etap III: ........................................................................



Zad.11.3 ID:1521

[2009] Glicerol (propan-1,2,3-triol) ulega termicznej dehydratacji. W wyniku odwodnienia glicerolu powstaje nienasycony aldehyd – propenal (akroleina).

Napisz, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych, równanie reakcji otrzymywania propenalu opisaną metodą.



Zad.11.4 ID:2204 2015 S / Zadanie 43. (1 pkt)
Stała dysocjacji etyloaminy Kb w temperaturze 25 ºC ma wartość 4,4·10–4, a stała dysocjacji aniliny Kb w tej samej temperaturze jest równa 4,0·10–10.
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.

Napisz nazwę tej spośród wymienionych amin, która jest mocniejszą zasadą.

..................................................................................................


Zad.11.5 ID:1647

[2008]  Oblicz standardową entalpię uwodornienia propenu  ΔHx0 , jeżeli standardowa entalpia tworzenia propanu ΔH10 wynosi -104,7 kJ /mol,  a standardowa entalpia tworzenia propenu ΔH20 wynosi 20,0 kJ /mol.



Zad.11.6 ID:1973

[2010]  [R]

Zaprojektuj doświadczenie, którego przebieg pozwoli na rozróżnienie roztworów dwóch triglicerydów: trioleinianu glicerolu i tristearynianiu glicerolu.

a)  Do probówki I wprowadzono roztwór trioleinianu glicerolu w CCl4, a do probówki II roztwór tristearynianu glicerolu w tym samym rozpuszczalniku.

Następnie do obu probówek dodano pewien odczynnik i ich zawartość energicznie wymieszano.

Wybierz nazwę tego odczynnika spośród następujących:

- stężony wodny roztwór wodorotlenku sodu NaOH (aq)

- woda bromowa Br2(aq)

- rozcieńczony wodny roztwór kwasu etanowego (octowego) CH3COOH (aq)


b) Napisz, co potwierdzi obecność roztworu trioleinianu glicerolu w probówce I i roztworu tristearynianu glicerolu w probówce II (porównaj przebieg doświadczenia
w obu probówkach).

Probówka I: .............................................................................................

Probówka II: ............................................................................................



Zad.11.7 ID:1735

Próbna 2014 / Zadanie 31. (0-2)

Opis pewnego produktu spożywczego zawiera informacje dotyczące związków chemicznych wchodzących w jego skład. Wynika z niego, że najliczniejszą grupę związków stanowią węglowodany (fruktoza, glukoza, maltoza). Obecne są także kwasy organiczne (cytrynowy, glukonowy, jabłkowy, foliowy), wyższe alkohole alifatyczne, aldehydy, ketony, estry oraz związki polifenolowe. Ponadto w skład produktu wchodzą białka, pewne ilości mikroelementów oraz witaminy. Jego barwa uzależniona jest od obecności barwników.

Na lekcji chemii uczniowie zapoznali się z opisem produktu spożywczego i z przygotowanym zestawem doświadczalnym zilustrowanym na poniższym schemacie.

zadania maturalne 

Następnie sformułowali cel doświadczenia:
Potwierdzenie obecności glukozy w badanym produkcie spożywczym.

Po zmieszaniu reagentów uczniowie ogrzali zawartość obu probówek i po chwili w każdej z nich zaobserwowali powstanie ceglastoczerwonego osadu. Przemianę zachodzącą w probówce I nazwali próbą kontrolną, a przemianę zachodzącą
w probówce II – próbą badawczą. Na podstawie przyjętych założeń i obserwacji uczniowie sformułowali wniosek:

W produkcie spożywczym obecna jest glukoza.

a) Wyjaśnij, dlaczego podany przez uczniów cel doświadczenia oraz sformułowany wniosek były błędne.

.........................................................................................................

b) Podaj poprawny cel opisanego doświadczenia.

Cel doświadczenia:

........................................................................................................



Zad.11.8 ID:1962

[2009R].  Podaj wzory półstrukturalne (grupowe) wszystkich produktów całkowitej hydrolizy zasadowej (w roztworze wodnym NaOH) związku o podanym wzorze.
pochodne węglowodorów

Uwaga: Grupy alkilowe przedstaw w postaci wzorów sumarycznych, tak jak w powyższym wzorze.



Zad.11.9 ID:1344

[2008] W wyniku reakcji addycji chlorowodoru do węglowodoru X powstaje chloroeten (chlorek winylu) o wzorze H2C=CH−Cl. Chloroeten ma zdolność ulegania reakcji polimeryzacji.

Spośród poniżej przedstawionych wzorów wybierz ten, który ilustruje budowę fragmentu łańcucha produktu polimeryzacji chloroetenu (chlorku winylu).

Zaznacz odpowiedź A, B, C lub D.

zadania maturalne z chemii



Zad.11.10 ID:1094

2017 N / Zadanie 14. (0–1)
W temperaturze T przygotowano wodne roztwory sześciu elektrolitów: NaBr, NH4NO3, HCl, HCOOH, NaClO, NaClO4 o jednakowym stężeniu molowym równym 0,1 mol · dm–3.
Porównaj pH tych roztworów. Uzupełnij zdania wyrażeniami wybranymi spośród podanych poniżej.
wyższe niż      równe      niższe niż
pH wodnego roztworu NaBr jest ....................................... pH wodnego roztworu NH4NO3.
pH wodnego roztworu HCl jest ........................................ pH wodnego roztworu HCOOH.
pH wodnego roztworu NaClO jest ..................................... pH wodnego roztworu NaClO4.



Zad.11.11 ID:1997

[2012] Reakcję ilustrującą próbę Trommera dla dowolnego aldehydu (R–CHO) można zapisać w postaci równania:

R–CHO + 2Cu(OH)2  --temp.--> R–COOH + Cu2O + 2H2O
 

Podczas próby Trommera z roztworu zawierającego 2,2 g pewnego aldehydu wytrąciło się 7,2 g tlenku miedzi(I).
 

a) Oblicz masę molową aldehydu użytego do reakcji. W obliczeniach przyjmij wartości mas molowych miedzi MCu= 64,0 g · mol-1 i tlenu MO=16,0 g · mol-1 .

b) Ustal wzór półstrukturalny (grupowy) tego aldehydu.

 



Zad.11.12 ID:1114

Próbna 2013 / Zadanie 21. (0–3)

Twardość przemijająca wody jest wywołana obecnością jonów wodorowęglanowych. Ich obecność można stwierdzić za pomocą roztworu siarczanu(VI) żelaza(II).

Po dodaniu do wody zawierającej jony wodorowęglanowe świeżo sporządzonego, nasyconego roztworu siarczanu(VI) żelaza(II) obserwuje się proces zachodzący w trzech etapach. W etapie I obserwujemy zmętnienie wywołane powstaniem węglanu żelaza(II).

W etapie II na skutek hydrolizy węglanu żelaza(II) powstaje biały wodorotlenek żelaza(II).

W etapie III zachodzi natychmiastowe utlenienie wodorotlenku żelaza(II) do pomarańczowobrązowego wodorotlenku żelaza(III), a powstający osad opada na dno naczynia.

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej w etapie I oraz
w formie cząsteczkowej równania reakcji zachodzących w etapach II i III procesu wykrywania jonów wodorowęglanowych w wodzie.

Etap I: ...................................................................................................................
Etap II:...................................................................................................................
Etap III:..................................................................................................................



Zad.11.13 ID:2887

2016 N / Zad. 1. Z konfiguracji elektronowej atomu (w stanie podstawowym) pierwiastka X wynika, że w tym atomie:
• elektrony rozmieszczone są na czterech powłokach elektronowych
• na podpowłoce 3d liczba elektronów sparowanych jest dwa razy mniejsza od liczby elektronów niesparowanych.  

Zadanie 1.1. (0-1) Uzupełnij poniższą tabelę – wpisz symbol pierwiastka X, dane dotyczące jego położenia w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego (energetycznego), do którego należy pierwiastek X.

Symbol pierwiastka Numer grupy Numer okresu Symbol bloku
       

                                     
Zadanie 1.2. (0–1) Uzupełnij poniższy zapis (stosując schematy klatkowe), tak aby przedstawiał on konfigurację elektronową atomu w stanie podstawowym pierwiastka X. W zapisie tym uwzględnij numery powłok i symbole podpowłok. Podkreśl ten fragment konfiguracji, który nie występuje w konfiguracji elektronowej jonu X2+ (stan podstawowy).

|↑↓|      |↑↓|  |↑↓|↑↓|↑↓|  |↑↓|   |↑↓|↑↓|↑↓|   ......................................................
1s        2s         2p          3s         3p  



Zad.11.14 ID:1765

[2009]  [R]

Zaprojektuj doświadczenie, które umożliwi redukcję jonów manganianowych(VII) do jonów manganu(II).

W tym celu:

a) wybierz potrzebne odczynniki spośród wodnych roztworów:

kwasu siarkowego(VI), manganianu(VII) potasu, wodorotlenku potasu, siarczanu(IV) sodu

b) napisz, co zaobserwowano podczas tego doświadczenia.



Zad.11.15 ID:1936

2014 / Zadanie 21. (1 pkt)

Siarczki są solami słabego kwasu siarkowodorowego, dlatego możliwość ich wytrącenia zależy nie tylko od iloczynu rozpuszczalności, lecz także od pH roztworu. W roztworach o niskim pH stężenie jonów siarczkowych jest bardzo małe, więc stężenie jonów metalu musi być odpowiednio duże, aby został przekroczony iloczyn rozpuszczalności. Dla roztworu o znanym pH można obliczyć najmniejsze stęźenie molowe kationów danego metalu c, jakie musi istnieć w roztworze o tym pH, aby zaczął się wytrącać osad siarczku tego metalu.

Na poniższym wykresie przedstawiono zależność logarytmu z najmniejszego stężenia c kationów Cu2+ i Zn2+ (log c), przy którym następuje strącanie siarczków miedzi(II) i cynku, od pH roztworu.

 chemia zadania maturalne

Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Warszawa 2001.

Przygotowano dwa roztwory wodne, których pH było równe 1. Roztwór I zawierał jony Zn2+ o stęźeniu c równym 10–5 mol · dm –3, a roztwór II zawierał jony Cu2+ o stężeniu c równym 10–5 mol · dm –3.

Czy w roztworze I wytrąci się osad ZnS, a w roztworze II osad CuS? Wpisz TAK albo NIE w odpowiednie rubryki tabeli.

W roztworze I wytrąci się osad ZnS.         
W roztworze I wytrąci się osad CuS.  

 



Zad.11.16 ID:1729

Próbna 2014 / Zadanie 13. (0−2)

W temperaturze T do probówki z wodą i probówki z roztworem kwasu octowego (etanowego) dodano próbki stałego octanu sodu (etanianu sodu) o jednakowej masie. Zawartość probówek mieszano aż do rozpuszczenia soli.

Oceń, jak zmieni się (wzrośnie czy zmaleje) pH roztworu w każdej z probówek po dodaniu octanu sodu (etanianu sodu). Odpowiedź uzasadnij, pisząc słowne wyjaśnienie lub zapisując w formie jonowej skróconej odpowiednie równania reakcji.

Ocena i wyjaśnienie słowne lub zapis równania reakcji

Probówka z wodą:

............................

Probówka z roztworem kwasu octowego (etanowego):

............................



Zad.11.17 ID:2177

2015 S / Zadanie 11. (1 pkt)
W temperaturze 25oC sacharoza hydrolizuje w środowisku o odczynie kwasowym, tak że po upływie 192 minut reakcji ulega połowa początkowej ilości disacharydu. Oznacza to, że okres półtrwania sacharozy w opisanych warunkach jest równy 192 minuty.
Na podstawie: P.W. Atkins, Chemia fizyczna, Warszawa 2001.

Oblicz, po ilu minutach ulegnie hydrolizie w opisanych warunkach 75% początkowej ilości sacharozy. Wynik podaj w zaokrągleniu do jedności.
 



Zad.11.18 ID:2211 2015 N / Zadanie 14.
W roztworze wodnym znajdują się kationy: Ba2+, Ag+ i Mg2+ oraz towarzyszące im aniony.
Kationy te można wydzielić z roztworu za pomocą reakcji strąceniowych, stosując odpowiednie odczynniki w takiej kolejności, aby jeden odczynnik wytrącał z roztworu w postaci nierozpuszczalnej soli tylko jeden kation. Po przesączeniu osadu, używając innego odczynnika, można wytrącić z przesączu sól zawierającą kolejny kation.

Zadanie 14.1. (0−1)
Wpisz do tabeli wzory odczynników, których użycie pozwoli w trzech etapach (I, II i III) wytrącić kolejno z roztworu w postaci nierozpuszczalnych soli kationy w nim zawarte. Odczynniki wybierz spośród wymienionych poniżej.
Na2CrO4 (aq) KNO3 (aq) NaCl (aq) NaOH (aq) K2SiO3 (aq)
Etap I  
Etap II  
Etap III  

Zadanie 14.2. (0−1)
Napisz wzory nierozpuszczalnych soli powstałych w każdym etapie doświadczenia.

Etap I  
Etap II  
Etap III  



Zad.11.19 ID:1501

[2007] W celu potwierdzenia faktu, że mocznik CO(NH2)2 jest pochodną kwasu węglowego przeprowadzono doświadczenie zilustrowane poniższym rysunkiem.

 zadania maturalne

Podaj obserwacje, które potwierdzają, że mocznik jest pochodną kwasu węglowego.

Napisz równanie reakcji, której ulega mocznik podczas tego doświadczenia.

 



Zad.11.20 ID:1978

[2011 R]. Cząsteczki glicerolu, kwasu palmitynowego C15H31COOH i kwasu stearynowego C17H35COOH są achiralne, ale cząsteczki związku powstającego w reakcji glicerolu z tymi kwasami mogą być chiralne.

Narysuj wzór triglicerydu, zawierającego reszty kwasów palmitynowego i  stearynowego, którego cząsteczki są chiralne.



Zad.11.21 ID:94

Próbna 2014 / Zadanie 24 (0-1). Przykładami organicznych substancji wykorzystywanych do konserwowania artykułów kosmetycznych są związki znane pod nazwami handlowymi PCMX i METHAFORM. Poniżej podano ich nazwy systematyczne.

Napisz wzory półstrukturalne (grupowe lub uproszczone) tych związków.

Nazwa handlowa PCMX METHAFORM
Wzór cząsteczki    
Nazwa 4-chloro-3,5-dimetylofenol 1,1,1-trichloro-2-metylopropan-2-ol

 



Zad.11.22 ID:1506

Próbna 2013 / Zadanie 32. (0-4)

Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego do zakwaszonego roztworu alaniny dodawano kroplami wodny roztwór wodorotlenku sodu i za pomocą pehametru mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. Otrzymane wyniki umieszczono na wykresie ilustrującym zależność pH mieszaniny od objętości dodanego roztworu wodorotlenku sodu (w jednostkach umownych). Literami A, B i C oznaczono formy alaniny, w jakich występuje ona w roztworach wodnych.

zadania maturalne

a) Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) tych form alaniny A i C, które dominują w mieszaninie reakcyjnej o wartościach pH odpowiadających punktom zaznaczonym na wykresie.

Wzór formy A ...............................................

Wzór formy C ...............................................

b) Napisz w formie jonowej skróconej, stosując wzory półstrukturalne (grupowe) reagentów organicznych, równania dwóch kolejnych reakcji, które zaszły podczas tego doświadczenia.

1. ................................................................................................

2. ................................................................................................

c) Spośród form alaniny A, B i C wybierz te, które tworzą sprzężone pary kwas-zasada Brønsteda. Uzupełnij tabelę, wpisując odpowiednie litery.

  kwas zasada
Sprzężona para I    
Sprzężona para II    

d) Uzupełnij poniższe zdania, podkreślając wzory odpowiednich grup w każdym nawiasie.

1. Właściwości alaniny w wodnym roztworze o pH równym pI uwarunkowane są zasadowym charakterem grupy (–COO / –COOH) i kwasowym charakterem grupy (–NH2 / –NH3+).

2. Ponieważ grupa –COOH ma silniejsze właściwości kwasowe niż grupa –NH3+, podczas zakwaszania roztworu alaniny o odczynie zasadowym najpierw nastąpi przyłączenie protonu do grupy (–COO– / –NH2), a dopiero przy większym stężeniu jonów wodorowych – do grupy (–COO– / –NH2).

 



Zad.11.23 ID:95

Próbna 2014 / Informacja do zadań 19-20.  Na poniższym schemacie zilustrowano ciąg przemian chemicznych.

Zadanie 19. (1p) Podkreśl poprawne dokończenie zdania.

Substancją oznaczoną literą X w powyższym schemacie jest
A. eten.
B. etyn.
C. etanol.
D. etano-1,2-diol.

Zadanie 20. (1p) Posługując się podziałem charakterystycznym dla chemii organicznej, określ typ reakcji 3. Podkreśl poprawną odpowiedź.

A. addycja

B. eliminacja

C. polimeryzacja

D. substytucja

 



Zad.11.24 ID:1901

[2009]  [R]

Określ, jaką rolę (kwasu czy zasady) pełnią według teorii Brłouml;nsteda siarkowodór i amoniak w roztworach wodnych. Uzasadnij swoją odpowiedź, zapisując w formie jonowej równania reakcji tych gazów z wodą.



Zad.11.25 ID:362

2018 S / Zadanie 5. (1 pkt)
Dane są wzory sześciu cząsteczek i jonów:
NH3    SO2    HCO3     CO32−   HSO3   NH4+ 
Spośród wymienionych powyżej wzorów wybierz i wpisz do tabeli wzory tych drobin, które zgodnie z teorią Brønsteda stanowią sprzężone pary kwas–zasada.

  Wzór kwasu Wzór zasady
Sprzężona para I    
Sprzężona para II    

 



Zad.11.26 ID:2228 2015 N / Zadanie 36. (0–1)
Liczba jodowa jest miarą liczby wiązań nienasyconych, np. w tłuszczach. Określa ona liczbę gramów jodu, który może przyłączyć w warunkach standardowych 100 gramów tłuszczu.
Na podstawie: Encyklopedia szkolna. Chemia, Kraków 2005.

Poniżej podano wzory trzech tłuszczów.
tłuszcze

Uszereguj tłuszcze o podanych wzorach zgodnie ze wzrastającą liczbą jodową − zapisz w kolejności numery, którymi je oznaczono.

.........................................


Zad.11.27 ID:1583

[2013] (2 pkt) Z konfiguracji elektronowej atomu w stanie podstawowym pierwiastka X wynika, że w tym atomie:

- elektrony rozmieszczone są na trzech powłokach elektronowych
- w powłoce walencyjnej liczba elektronów sparowanych jest równa liczbie elektronów niesparowanych.


a) Uzupełnij poniższą tabelę, wpisując symbol chemiczny pierwiastka X, dane dotyczące jego położenia w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego (energetycznego), do którego należy pierwiastek X.

Symbol pierwiastka Numer okresu Numer grupy Symbol bloku
       

  
b) Napisz fragment konfiguracji elektronowej atomu pierwiastka X opisujący  rozmieszczenie w podpowłokach elektronów walencyjnych.

.....................................................................................................................................

 



Zad.11.28 ID:2196 2015 S / Informacja do zadań 39.–40.
Hydrolizę estrów katalizują zarówno zasady, jak i kwasy. W warunkach hydrolizy zasadowej kwas karboksylowy otrzymuje się w postaci soli, z której może on zostać wyparty przez mocny kwas nieorganiczny.
Na podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 2008.

Zadanie 39. (1 pkt)
Napisz w formie jonowej skróconej równanie hydrolizy octanu etylu w środowisku zasadowym.

..............................................................................................................................

Zadanie 40. (1 pkt)
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w której z soli kwasu octowego rozpuszczonej w wodzie otrzymuje się kwas octowy przez dodanie mocnego kwasu nieorganicznego.

...............................................................................................................................


Zad.11.29 ID:1631

[2011]  Pomiędzy cząsteczkami, w których obecne są atomy wodoru związane bezpośrednio z silnie elektroujemnymi atomami niemetalu (fluoru, tlenu, azotu), tworzą się wiązania wodorowe mające wpływ na właściwości fizyczne związku.

a) Spośród związków o wzorach:

CH3OH, CH3COCH3, CH3F, CH3NH2, CH3CH3, CH3Cl

wybierz i napisz wzory tych, których cząsteczki tworzą wiązania wodorowe.

.........................................................................................................................................

Wiązania wodorowe utrudniają przejście związku w stan gazowy, ponieważ powodują asocjację cząsteczek – łączenie się ich w większe agregaty. Wiązania te są tym silniejsze, im bardziej elektroujemny jest atom niemetalu będący donorem pary elektronowej.

b) Uszereguj związki o wzorach:

CH3CH3, CH3NH2, CH3OH

zgodnie ze wzrastającą lotnością (od najmniejszej do największej).

......................................................................................................................................



Zad.11.30 ID:1981

[2011]  Pewne reakcje chemiczne, którym ulegają niektóre aminokwasy wchodzące w skład białek, stosuje się jako próby rozpoznawcze na obecność białka. Jedną z takich prób jest reakcja ksantoproteinowa. Przeprowadzono doświadczenie, w którym do znajdującego się w probówce białka jaja kurzego dodano stężony kwas azotowy(V) i zaobserwowano pojawienie się osadu o żółtej barwie.


Spośród podanych powyżej wzorów aminokwasów podkreśl wzór tego, którego obecność w białku spowodowała powstanie żółtego osadu.

zadania maturalne aminokwasy



Powrót

Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.