Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura

Powrót

Litowce

Potoczna nazwa pierwiastków grupy 1: metale lekkie, metale alkaliczne

Własności fizyczne: metale, barwa srebrzystobiała, mała gęstość (Li, Na i K są lżejsze od wody), miękkie (można je kroić nożem), niskie temperatury topnienia, dobre przewodniki ciepła i elektryczności.

Litowce w związkach można wykryć umieszczając próbkę w nieświecącej części płomienia palnika.
Barwa płomienia:
- lit - karmazynowa
- sód - żółta
- potas - fioletowa (fiołkowa, różow-fioletowy)  Zobacz doświadczenie
- cez - niebieska

Struktura elektronowa powłoki walencyjnej: ns1. W reakcjach chemicznych litowce łatwo oddają 1 elektron walencyjny i tworzą kationy X+ o trwałej strukturze elektronowej helowca. Występują wyłącznie na +I stopniu utlenienia. Mają silnie redukujące własności.


Aktywność chemiczna bardzo duża: występują w przyrodzie wyłącznie w postaci związków chemicznych w skałach i minerałach. Sód i potas to pierwiastki o dużym rozpowszechnieniu w skorupie ziemskiej.

Za względu na aktywność muszą być przechowywane w nafcie.

Aktywność chemiczna wzrasta wraz ze wzrostem liczby atomowej - promień atomu jest coraz większy i dalej położony elektron walencyjny jest słabiej związany z jądrem i łatwiej oderwać.

                 Li    Na    K    Rb    Cs
———wzrost aktywności chemicznej——→

Litowce mają najniższe wartości elektroujemności ze wszystkich pierwiastków. W grupie elektroujemność maleje wraz ze wzrostem liczby atomowej.

             Li    Na    K    Rb    Cs
———maleje elektroujemność——→
 


 Reakcje z wodą.

Przebiegają wg równania 2Me + 2H2O  → 2MeOH + H2 + ciepło.
Reakcja przebiega tym gwałtowniej im większa jest masa atomowa litowca. Najmniej energicznie z wodą reaguje lit, sód topi się pod wpływem wydzielającego ciepła a potas się zapala na powierzchni wody.

Dośw. Reakcja potasu z wodą
Wykonanie: do wody dodano potas
Obserwacje: wydzielił się bezbarwny gaz
Równanie reakcji: 2K + 2H2O  → 2KOH + H2

2Na + 2H2O  → 2NaOH + H2
2Li + 2H2O  → 2LiOH + H2


Wodorotlenki litowców w stanie stałym mają właściwości higroskopijne -  łatwo pochłaniają parę wodną z otoczenia.
Łatwo rozpuszczają się w wodzie tworząc silne zasady, przy czym wydziela się ciepło, mają właściwości żrące. Wodne roztwory silnych zasad nieorganicznych nazywane są ługami.
Wodorotlenki litowców to związki jonowe, są mocnymi zasadami, w roztworze wodnym sa całkowicie zdysocjowane.
MeOH  → Me+ + OH

Moc zasad wzrasta wraz ze zwiększającą się liczbą atomową. Najmocniejszą zasadą jest CsOH

LiOH    NaOH    KOH    RbOH    CsOH
———wzrost mocy——→ 


Związki z tlenem

4Li + O2 → 2Li2O   tlenek litu
2Na + O2 → Na2O2  nadtlenek sodu 
W krysztale nadtlenku sodu Na2O2 występuje jon nadtlenkowy O22–  i wiązanie  -O-O- (mostek tlenowy). Tlen przyjmuje stopień utlenienia -I. 
Na-O-O-Na

K + O2 → KO2   ponadtlenek potasu     (Rb i Cs reagują tak samo)
W krysztale ponadtlenku potasu KO2 występuje jon ponadtlenkowy O2.Tlen przyjmuje stopień utlenienia -1/2. 

Nadtlenki i ponadtlenki dziłają silnie utleniająco.

Tlenki litowców mają charakter zasadowy. W reakcji z wodą powstają wodorotlenki.
Na2O + H2O  → 2NaOH
K2O + H2O  → 2KOH
K2O2 + 2H2O → 2KOH + H2O2  


Związki z niemetalami

2Na + Cl2  → 2NaCl  chlorek sodu
2K + S  → K2S   siarczek potasu

Wodorki litowców

Otrzymywanie: 2Na + H2 → 2NaH  wodorek sodu

Reakcje wodorków z wodą.
NaH + H2O → NaOH + H2
CaH2 + 2H2O → Ca(OH)2 + 2H2↑  

 

Nazwy zwyczajowe niektórych związków litowców

soda żrąca, soda kaustyczna, ług sodowy - NaOH
potaż żrący - KOH
sól kuchenna - NaCl
saletra chilijska - NaNO3  

Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.