Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura

Powrót

Chemiczne składniki żywności

 

Podstawowe chemiczne składniki żywności: białka, cukry, tłuszcz, witaminy, sole mineralne, woda.

 


Cukry (sacharydy, węglowodany)

  • Skład pierwiastkowy: węgiel, wodór, tlen
  • Funkcja biologiczna cukrów prostych: dostarczają energii

C6H12O6 + 6O2 -> 6CO2 + 6H2O + energia

 

Przykłady cukrów

  • Cukry proste

glukoza C6H12O6 -  występuje w owocach, miodzie, jest źródłem energii

fruktoza C6H12O6 - występuje w owocach, miodzie, słodsza od glukozy, substytut cukru dla diabetyków

  • Dwucukry (disacharydy)

sacharoza C12H22O11 - występuje w burakach cukrowych i trzcinie cukrowej, popularny cukier do słodzenia

laktoza C12H22O11 , cukier mlekowy, występuje w mleku

  • Wielocukry (polisacharydy)

skrobia (C6H10O5)n - cukier zapasowy roślin, występuje w nasionach zbóż, ziemniakach

celuloza (błonnik) (C6H10O5)n  

 

Wykrywanie cukrów prostych

  • Próba Tollensa:

monosacharyd + Ag2O -> produkt utlenienia cukru + 2Ag

Obserwacje: na ściance probówki osadza się srebro w postaci lustra srebrowego

  • Próba Trommera

monosacharyd + 2Cu(OH)2 -> produkt utlenienia cukru + Cu2O + 2H2O

Obserwacje: roztwór ma barwę szafirową, po ogrzaniu powstaje ceglastoczerwony osad.

 

Wykrywanie skrobi

Do próbki dodajemy roztwór jodu: powstaje ciemnogranatowe zabarwienie

 

Hydroliza cukrów złożonych w środowisku kwaśnym

sacharoza + H2O -> glukoza + fruktoza

skrobia + H2O -> glukoza

 


Tłuszcze

Skład pierwiastkowy: węgiel, wodór, tlen

Tłuszcze to estry glicerolu i kwasów tłuszczowych

Własności: nie rozpuszczają się w wodzie, mają od niej mniejszą gęstość, rozpuszczają się w niektórych rozpuszczalnikach organicznych

Rola w organizmie: źródło energii, magazynowane są w tkance tłuszczowej, chronią organizmy przed utratą ciepła.

 

Hydroliza tłuszczów

tłuszcz + woda -> glicerol + kwas tłuszczowy

 

Wykrywanie tłuszczów

Nie każda substancja tłusta jest tłuszczem.

Próba akroleinowa: podczas silnego ogrzewania wydziela się akroleina o charakterystycznym zapachu.

Przykład substancji tłustej, która nie jest tłuszczem: olej samochodowy -

 

Emulsje

Tłuszcze z wodą tworzą emulsje.

Emulsje tłuszczowe:

- mieszaniny wody i tłuszczu

- drobne kropelki tłuszczu zawieszone w wodzie

- można ją otrzymać przez energiczne mieszanie tłuszczu i wody

- łatwo się rozwarstwia

- dodatek emulgatorów powoduje, że emulsja jest bardziej trwała i nie rozwarstwia się

- przykłady: mleko, majonez, kremy

Podstawowe składniki majonezu:  żółtka jaj ok.7%  (emulgator), olej ok.70% (faza tłuszczowa), wodny roztwór octu lub soku z cytryny (faza wodna)

 

Jak wykazać doświadczalnie, że emulgator utrwala emulsję?

Wystarczy zrobić 2 próbki: jedna to olej z wodą, druga to olej z wodą z dodatkiem emulgatora, intensywnie wymieszać i obserwować zachowanie powstałej emulsji. Pierwsza próbka szybko się rozwarstwi, druga będzie bardziej stabilna.

 


Białka

 

Skład pierwiastkowy: węgiel wodór, tlen, azot, siarka i inne pierwiastki

Znaczenie biologiczne: materiał budulcowy organizmów.

 

Wykrywanie białek

  • Reakcja ksantoproteinowa

Do próbki dodaje się stężony kwas azotowy(V) - obecność białka powoduje, że pojawia się żółte zabarwienie.

  • Reakcja biuretowa

Do próbki dodaje się roztwór siarczanu(VI) miedzi(II) i zasadę - obecność białka powoduje powstanie fioletowego zabarwienia.

 

Aminokwasy

Białka to związki wielkocząsteczkowe utworzone są z aminokwasów.

Aminokwasy - związki organiczne, których cząsteczki zawierają grupy funkcyjne: aminową -NH2 i karboksylową -COOH.

 


Witaminy

  • rozpuszczalne w wodzie: grupa witamin B, C
  • rozpuszczalne w tłuszczach: A, D, E, K

 

 


Bardziej zaawansowane informacje - zobacz Kompendium dla poziomu rozszerzonego.

Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.