Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura

Powrót

Alkiny

 

Alkiny - węglowodory nienasycone zawierające w cząsteczce wiazanie potrójne składające się z dwóch słabych wiązań π i jednego wiązania σ.

Wzór ogólny CnH2n-2

Nazwy alkinów tworzy się na tych samych zasadach, co nazwy alkanów i alkenów. Alkiny mają końcówkę -in lub -yn.

Własności fizyczne w szeregu alkinów zmieniają się w podobny sposób, co w alkanach.

 


Otrzymywanie acetylenu w laboratorium z karbidu

 W reakcji tlenku wapnia z koksem w bardzo wysokiej temperaturze otrzymuje się karbid CaC2 (acetylenek wapnia, węglik wapnia), który poddaje się reakcji z wodą.

CaC2 + 2H2O → C2H2↑ + Ca(OH)2

Acetylen otrzymywanie chemia LO 

Acetylenki - pochodne acetylenu, związki o charakterze soli i budowie jonowej, w których atomy wodoru są podstawione atomami metali, np. sodu, wapnia.. Acetylenki w reakcjach z wodą tworzą acetylen.


 

Reakcje alkinów

Reakcje addycji  - przebiegają zgodnie z regułą Markownikowa

Addycja bromu. Rakcja przebiega dwuetapowo. Podobnie przebiega reakcja z chlorem.

Etap I. Powstaje 1,2-dibromoeten

bromowanie etynu chemia LO

Etap II. Powstaje 1,1,2,2-tetrabromoetan

bromowanie etynu chemia LO

Obserwuje się odbarwienie wody bromowej, jako dowód, że etyn jest związkiem nienasyconym.

Etyn reaguje z roztworem manganianu(VII) potasu powodując jego odbarwienie - jako dowód, że jest związkiem nienasyconym.


Addycja chlorowodoru. Podobnie przebiega reakcja z HBr, HI.

Etap I.

Addycja HCl do etynu chemia LO

Etap II. Drugi etap reakcji przebiega zgodnie z regułą Markownikowa (atom wodoru przyłącza się do atomu węgla związanego z większą liczbą atomów wodoru)

Addycja HCl do etynu chemia LO

 


Addycja wodoru. Prowadzi do otrzymania związków nasyconych.

Uwodornienie etynu chemia LO

 


Addycja wody. Reakcja zachodzi trudniej, niż w alkenach i dlatego wymaga obecności katalizatora (H+, Hg2+). Przyłączenie cząsteczki wody do etynu daje aldehyd a do podstawionego etynu odpowiedni keton. Reakcja zachodzi zgodnie z regułą Markownikowa.

Rys. Addycja wody do etynu chemia LO

Reakcję addycji wody do acetylenu odkrył po raz pierwszy M.Kuczerow w 1881r., stąd nazywana jest ona często reakcją Kuczerowa)
Wyjaśnienie tych reakcji znajduje się w rozdziale o ketonach.


Trimeryzacja etynu. W wyniku łączenia trzech cząsteczek etynu powstaje benzen

 Trimeryzacja etynu chemia LO


Reakcje spalania

Całkowitego - powstaje ditlenek węgla i woda

2C2H2 + 5O2 → 4CO2 + 2H2O

Niecałkowitego - powstaje tlenek węgla(II) i woda lub węgiel i woda

2C2H2 + 3O2 → 4CO + 2H2O (półspalanie)

2C2H2 + O2 → 4C + 2H2O


(N) Inne reakcje otrzymywania alkinów

Eliminacja - reakcja tetrafluorowcoalkanów z cynkiem

otrzymywanie alkinów
 

Eliminacja - reakcja difluorowcoalkanów z NaOH
otrzymywanie alkinów

Metoda przemysłowa - piroliza metanu.

2CH4T→ HC≡CH + 3H2 

Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.