Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura

Powrót

Mieszaniny

Mieszanina ⇒ składa się z dwóch lub więcej składników zmieszanych ze sobą w dowolnym stosunku. Składniki mieszaniny zachowują swoje właściwości.

Mieszanina a związek chemiczny

Mieszanina Związek chemiczny
Powstaje przez mechaniczne zmieszanie kilku substancji - przemiany fizyczne Powstaje w reakcji chemicznej - przemiany chemiczne
Składniki mieszaniny zachowują swoje własności Substancje, z których powstał związek nie zachowują swoich własności - powstaje nowa substancja o zupełnie innych własnościach
Można rozdzielić na substancje wyjściowe za pomocą różnych metod i przemian fizycznych Można rozdzielić na substancje wyjściowe za pomocą reakcji chemicznych
Ilości substancji do utworzenia mieszaniny mogą być dowolne Ilości substancji do utworzenia związku chemicznego muszą być ściśle określone

 

Podział mieszanin
I. Mieszaniny jednorodne (homogeniczne) ⇒ poszczególnych składników nie można zobaczyć gołym okiem, lub za pomocą prostych przyrządów optycznych.
Przykłady: cukier rozpuszczony w wodzie, powietrze, jako mieszanina gazów.
II. Mieszaniny niejednorodne (heterogeniczne) ⇒ poszczególne składniki można zobaczyć, są słabo rozdrobnione.
Przykłady: piasek z solą, siarka z opiłkami żelaza.
 


Rozdzielanie mieszanin

Podstawowym kryterium decydującym o wyborze metody rozdzialania mieszaniny są różnice we własnościach fizycznych poszczególnych jej składników.

Własności fizyczne wykorzystywane do rozdzielania mieszanin
− różne stany skupienia
− różnica w gęstości
− rozpuszczalność w wodzie i innych rozpuszczalnikach
− temperatury wrzenia
− wiele innych...

Metody rozdzielania mieszanin jednorodnych:

Krystalizacja ⇒ powolne odparowywanie rozpuszczalnika powoduje wydzielanie substancji stałej lub obniżenie temperatury roztworu nasyconego. Tą metodą można rozdzielić mieszaniny jednorodne złożone z rozpuszczalnika i substancji rozpuszczonej (roztwory).

Odparowanie ⇒ ogrzewanie w wyższej temperaturze, rozpuszczalnik szybko odparowuje, pozostaje substancja stała. Tą metodą można rozdzielić mieszaniny jednorodne i niejednorodne złożone z rozpuszczalnika i dowolnej substancji stałej.

Destylacja ⇒ ogrzewanie w temperaturze wrzenia rozpuszczalnika i skraplanie par rozpuszczalnika w innym naczyniu. Tą metodą można rozdzielić mieszaniny cieczy o (znacznie) różniących się temperaturach wrzenia (np. destylacja ropy naftowej) lub mieszaniny cieczy i ciała stałego (np. destylacja wody morskiej w celu otrzymania czystej wody).

Ekstrakcja ⇒ jeden ze składników mieszaniny rozpuszcza się w rozpuszczalniku. Następnym krokiem jest odsączenie pozostałości a następnie odparowanie rozpuszczalnika lub destylacja. Tą metodą można rozdzielić mieszaniny ciał stałych wykorzystując to, że jedna substancja przechodzi do rozpuszczalnika (dyfuzja) a inna nie (np. parzenie herbaty to ekstrakcja składników z liści herbaty do wody).

Adsorpcja ⇒ cząstki substancji rozpuszczonej (adsorbat) gromadzą się na powierzchni innej sybstancji (adsorbent). Często stosowanym adsorbentem jest węgiel aktywny (węgiel bardzo silnie rozdrobniony)

Rozdzielanie mieszanin niejednorodnych:

Sączenie ⇒ mieszaninę przelewamy przez sączek znajdujący się na lejku. Osad pozostaje na sączku, ciecz, przelewa się przez lejek. Metodą tą można rozdzielić mieszaniny cieczy i substancji stałej, która się w niej nie rozpuszcza (np. mieszanina kredy i wody).

Dekantacja ⇒ osad powoli opada na dno (sedymentacja) a następnie zlewa się ciecz znad osadu. Uwaga: Nie jest to jednak metoda rozdzielenia mieszaniny, gdyż zawsze zostanie trochę cieczy, ale proces pomocniczy przed sączeniem. Metodę tą można wykorzystać do rozdzielenia mieszaniny cieczy i substancji stałej, która się w niej nie rozpuszcza.

Sedymentacja ⇒ powolne opadanie osadu na dno naczynia. Proces pomocniczy przed dekantacją i sączeniem. Wykorzystuje się do rozdzielania cieczy i substancji stałej, która się w niej nie rozpuszcza.

Rozdzielanie w rozdzielaczu ⇒ sposób na rozdzielenia dwóch nie mieszających się cieczy.

Inne proste metody: sita (mieszaniny ciał stałych różniących się wielkością cząstek), magnes (mieszanina opiłków żelaza i siarki).

Chromatografia
Chromatografia jest techniką analityczną służącą do rozdzielania mieszanin na składniki, które potem mogą być analizowane. Jest wiele typów chromatografii np. cieczowa, gazowa, jonowymienna, jednak wszystkie one oparte są na tej samej zasadzie. Wykorzystuje się różnice w zachowaniu poszczególnych składników w układzie dwóch faz, z których jedna jest nieruchoma a druga porusza się względem pierwszej. Fazą nieruchomą może być np. bibuła, żel, węgiel aktywny. Fazą  ruchomą jest rozpuszczalnik organiczny, woda lub gaz.

Chromatografia bibułowa
Fazą nieruchomą jest celuloza a ruchomą woda lub inny rozpuszczalnik.

U dołu paska bibuły dajemy kroplę mieszaniny i powstaje plama. Dolną część paska zanurzamy w rozpuszczalniku, np. wodzie, alkoholu, tak, aby plama nie stykała się z powierzchnią rozpuszczalnika. Po chwili bibuła zaczyna „zasysać” rozpuszczalnik, który powoli przemieszcza się do góry. Po napotkaniu plamy badanej mieszaniny zaczyna z nią wędrować, jednak plama rozdziela się na kilka plam składajacych się z poszczególnych składników mieszaniny, które „wędrują” z różną prędkością. W ten sposób po pewnym czasie każdy składnik mieszaniny znajdzie się w innym miejscu bibuły. Teraz każdą plamę można poddać osobnej analizie.

(R) Elektroforeza

Elektroforeza to ruch cząstek obdarzonych ładunkiem elektrycznym w roztworze, w którym zanurzono elektrody podłączone do źródła prądu.
Czastki naładowane poruszają sie w kierunku elektrody o przeciwnym ładunku. Elektroforezą przeprowadza się najczęściej w żelu (jest mozliwa także na bibule, w kolumnie lub w kapilarze).
Eleketroforeza ma zastosowanie w analizie biomedycznej do rozdzielania i określania składu próbek zawierających aminokwasy, peptydy, białka, kwasy nukeinowe itp., czyli substancje, które mogą występować w roztworze w postaci jonów (np. w surowicu, moczu, tkankach, komórkach). Rozpoznaje się tą metodą białka, DNA, RNA w celu ustalenia rodzaju schorzenia lub cech genetycznych.

Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.