Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura

Powrót

Dysocjacja kwasów i zasad

Elektrolity - substancje, które po rozpuszczeniu w wodzie lub po stopieniu przewodzą prąd elektryczny. Mają one wiązania jonowe lub silnie spolaryzowane.
Nieelektrolity - woda i inne substancje, których roztwory nie przewodzą prądu elektrycznego.
Dysocjacja elektrolityczna (jonowa) - rozpad cząsteczek związków chemicznych na jony pod wpływem rozpuszczalnika. Dysocjacji ulegają elektrolity. 

Dysocjacja zachodzi pod wpływem wody, ale też innych rozpuszczalników polarnych np. alkohole, aminy, ciekły amoniak.

 Dysocjacja, chemia LO
 AB ⇌ A+ + B
 Cząsteczka AB pod wpływem wody dysocjuje na kation A+ i anion B

 Jon − cząstka z ładunkiem dodatnim (kation) lub ujemnym (anion).

Dysocjacja całkowita - znaczna większość cząsteczek jest zdysocjowana.
Całkowicie lub prawie całkowicie zdysocjowane są elektrolity mocne.
Równowaga jest przesunięta w prawo.
AB → A+ + B

Dysocjacja niecałkowita - w roztworze obok niewielkiej ilości jonów znajduje się duża ilość cząsteczek niezdysocjowanych (elektrolity słabe). Równowaga jest przesunięta w stronę cząsteczek niezdysocjowanych
AB ⇌ A+ + B– 

Mechanizm dysocjacji elektrolitycznej

Dysocjacja mechanizm Cząsteczki wody są dipolami (mają biegun dodatni i ujemny). Jony w krysztale jonowym lub cząsteczki z wiązaniem spolaryzowanym zostają otoczone przez dipole wody, które powodują rozerwanie wiązań. Jony dodatnie zostają otoczone ujemną częścią dipola a jony ujemne – przez dodatnią część dipola. Proces ten nazwa się hydratacją (a ogólnie solwatacją).

 

 


Dysocjacja kwasów

Kwasy dysocjują z wytworzeniem kationów wodoru i anionów reszty kwasowej.
Wg Arrheniusa: kwasy są to związki, które w roztworze wodnym dysocjują na kationy wodoru i aniony reszt kwasowych.
Schemat dysocjacji kwasów: HR ⇌ H+ + R
W przypadku kwasów tlenowych od cząsteczki kwasu odłączają się wodory połączone z tlenem. 

Przykłady dysocjacji kwasów:

HCl  → H+ + Cl Cl   anion chlorkowy
H2S → 2H+ + S2– S2–  anion siarczkowy
HNO3→ H+ + NO3   NO3  anion azotanowy(V)
H2SO4 → 2 H+ + SO42 SO42   anion siarczanowy (VI)
H3PO4 → 3H+ + PO43 PO43  anion fosforanowy(V)

(R) Dysocjacja kwasów wieloprotonowych

Jeżeli cząsteczka zawiera więcej niż 1 atom wodoru (kwasy wieloprotonowe) dysocjacja przebiega wieloetapowo.

Przykład 1.
I etap dysocjacji: H2S → H+ + HS
II etap dysocjacji: HS → H+ + S2
Sumarycznie: H2S → 2H+ + S2–
W roztworze H2S w stanie równowagi znajdują się: H2S, H+, HS, S2.

Przykład 2.
I etap dysocjacji : H3PO4 → H+ + H2PO4     (anion diwodorofosforanowy(V))
II etap dysocjacji: H2PO4 → H+ + HPO42 (anion wodorofosforanowy(V))
III etap dysocjacji: HPO42– → H+ + PO43
Sumarycznie: H3PO4 → 3H+ + PO43–
W roztworze H3PO4 w stanie równowagi znajdują się: H3PO4, H+, H2PO4 , HPO42, PO43.

Kwasy jednoprotonowe - dysocjują jednostopniowo (np. HCl, HNO3 )
Kwasy wieloprotonowe - dysocjują wielostopniowo (np. H2SO4,  H2CO3, H3PO4)

Uwaga na ilość atomów wodoru we wzorze sumarycznym.  H3PO3 jest kwasem dwuprotonowym mimo, że ma 3 atomy wodoru. Dysocjuje dwustopniowo. Jeden atom wodoru jest połączony z atomem fosforu a nie z atomem tlenu i ten się nie odłącza.

(R) Jon oksoniowy
Kation H+ "żyje" bardzo krótko. Przyłącza on cząsteczkę wody tworząc jon oksoniowy H3O+.
H+ + H2O ⇌ H3O+
Reakcję dysocjacji można również zapisać:  HCl + H2O → H3O+ + Cl


Dysocjacja wodorotlenków

Wodorotlenki dysocjują z wytworzeniem kationów metalu i anionów wodorotlenkowych OH.

Wg Arrheniusa: zasadami są związki chemiczne, które w roztworze wodnym dysocjują na kationy metalu i aniony wodorotlenkowe OH .

Schemat dysocjacji wodorotlenków: M(OH)→ M+n + nOH
NaOH → Na+ + OH
Ba(OH)2 → Ba2+ + 2OH

(R) Dysocjacja wielostopniowa wodorotlenków

Wodorotlenki mające więcej niż jedną grupę OH dysocjują w kilku etapach.
I etap dysocjacji: Mg(OH)2 → (MgOH)+ + OH
II etap dysocjacji: (MgOH)+ → Mg2+ + OH


Odczyn roztworów

Roztwory kwasów
odczyn kwasowy – w roztworze jest więcej jonów H+ niż OH

Roztwory wodorotlenków
odczyn zasadowy – w roztworze jest więcej jonów OH niż H+ .

Roztwory soli
Sole mogą ulegać hydrolizie, więc odczyn może być obojętny, zasadowy lub kwasowy.


Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.