Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura

Powrót

Kwasy - moc kwasów i ich właściwości

Porównanie mocy kwasów beztlenowych w układzie okresowym

W okresie: im większa elektroujemność niemetalu tym kwas jest mocniejszy.
Większa różnica elektroujemności powoduje większe spolaryzowanie wiązania i jednocześnie jego osłabienie i większą zdolność do dysocjacji.

słabszy kwas H2S < HCl mocniejszy kwas
———— wzrost różnicy elektroujemności —————→

 

W grupie: im większy jest promień atomu niemetalu, tym mocniejszy jest kwas (jest słabsze wiązanie, oddziaływanie między atomami)

najsłabszy kwas          HF < HCl < HBr < HI      mocny kwas
———— wzrost promienia atomu —————→

 

Moc kwasów tlenowych

Im bardziej elektroujemny atom centralny tym silniejszy kwas
HClO3 > HBrO3 > HIO3 .... (F nie tworzy kwasów tlenowych)
Silnie elektroujemny atom centralny mocno odciąga elektrony od atomu tlenu i proton może łatwo oddysocjować.

Dla kwasów mających ten sam atom centralny:
najsłabszy     HClO < HClO2 < HClO3 < HClO4   najmocniejszy
Mocniejszy jest ten kwas, którego atom centralny jest na wyższym stopniu utlenienia.

(R) Wybrane reakcje kwasów

Reakcje z metalami - produkty tej reakcji zależą od rodzaju metalu i kwasu

Na, K Reakcje przebiegają z wydzieleniem wodoru
2Na + 2HCl → 2NaCl + H2
Ca Reakcje przebiegają z wydzieleniem wodoru
Ca + 2HCl → 2NaCl + H2
Mg

Mg + 2H2O + 2CO2 → Mg(HCO3)2 + H2
Mg + 2HCl → MgCl2 + H2
Mg + H2SO4 → MgSO4 + H2
Mg + 2HNO3(rozc.) → Mg(NO3)2 + H2 
Reakcje z HNO3 prowadzą do otrzymania różnych produktów w zależności od rozcieńczenia kwasu.

Al

 2Al + 6HCl  → 2AlCl3 + 3H2
 2Al + 3H2SO4(rozc) → Al2(SO4)3 + 3H2
Al + HNO3 → na zimno reakcja zachodzi tylko na powierzchni - pasywacja tlenkowa
Gorący HNO3 reaguje z powstającym podczas pasywacji Al2O3.
Al +H2SO4(stęż) → pasywacja tlenkowa na zimno i gorąco.

Zn

Zn + HCl → ZnCl2 + H2
Zn + H2SO4(rozc) → ZnSO4 + H2
Reakcje z HNO3 prowadzą do otrzymania różnych produktów w zależności od rozcieńczenia kwasu.

Fe

Fe + 2HCl  → FeCl2 + H2
Fe + H2SO4(rozc.) → FeSO4 + H2
Fe + 2HNO3(bardzo rozc.) → Fe(NO3)2 + H2   

Fe + H2SO4(stęż.) → pasywacja na zimno
Fe + HNO3(stęż.) → pasywacja na zimno

2Fe + 6H2SO4(stęż.)  → Fe2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O (na gorąco)

Mn

Mn + 2HCl → MnCl2 + H2
Mn + H2SO4 → MnSO4 + H2

Mn + 4HNO3(stęż)  → Mn(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O
Mn + 2H2SO4(stęż.)  → MnSO4 + SO2 + 2H2O

Cr

Cr + 2HCl → CrCl2 + H2↑ (w środowisku beztlenowym)
4Cr + 12HCl  + O2 → 4CrCl3 + 2H2O + 4H2↑ (w środowisku tlenowym)
Cr + H2SO4(rozc.) → CrSO4 + H2

Cr + HNO3(rozc., stęż.) ⇒ pasywacja tlenkiem na zimno
Cr + H2SO4(stęż) ⇒ pasywacja tlenkiem na zimno

Cu

 Nie reaguje z kwasami nieutleniającymi (HCl, H2SO4(rozc.))

3Cu + 8HNO3(rozc.)  → 3Cu(NO3)2 + 2NO + 4H2O
Cu + 4HNO3(stęż)  → Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O
Cu + 2H2SO4(stęż.)  → CuSO4 + SO2 + 2H2O

Ag

Nie reaguje z kwasami nieutleniającymi (HCl, H2SO4(rozc.))

 HNO3: 3Ag + 4HNO3(rozc.)  → 3AgNO3 + NO + 2H2O
 HNO3: Ag + 2HNO3(stęż.)  → AgNO3 + NO2 + H2O
 H2SO4: 2Ag + 2H2SO4(stęż.)  → Ag2SO4 + SO2 + 2H2O

Pasywacja - wytworzenie na powierzchni metalu cienkiej warstwy jego tlenku, która zapobiega dalszej reakcji utleniania. Stężony HNO3 powoduje pasywację chromu, żelaza i glinu. Następuje wówczas zatrzymanie reakcji.

 

Reakcje kwasów z tlenkami metali
Schemat reakcji: kwas + tlenek metalu → sól + woda
2HNO3 + CaO → Ca(NO3)2 + H2O
2HCl + CuO → CuCl2 + H2O

Reakcje kwasów z wodorotlenkami
Schemat reakcji: kwas + zasada → sól + woda (reakcja zobojętniania)
H2SO4 + KOH → K2SO4 + 2H2O
Ca(OH)2 + H2SO4 → CaSO4 + 2H2O

Reakcje strąceniowe
Schemat reakcji: kwas 1 + sól 1 →  kwas 2 + sól 2 (trudno rozpuszczalna)
HCl + AgNO3 → AgCl + HNO3
Pb(NO3)2 + H2SO4 → PbSO4 + 2HNO3

Reakcje mocnych kwasów z solami słabych kwasów
2HCl + FeS → FeCl2 + H2S
H2SO4 + CaCO3 → CaSO4 + H2CO3

(N) Reakcje z niemetalami
C + 2 H2SO4(stężony) → CO2 + 2 SO2 + 2 H2O
S + 2 H2SO4 → 3 SO2 + 2 H2O
S + 2 HNO3 → H2SO4 + 2 NO
3 C + 4 HNO3 → 3 CO2 + 4 NO + 2 H2O

Porównanie mocy kwasów

Mocny kwas wypiera słaby kwas z jego soli.

Dośw. Reakcja Na2CO3 z HCl
Obserwacje: wydziela się bezbarwny, bezwonny gaz
Na2CO3 + HCl → NaCl + H2O + CO2
Wniosek: HCl jest mocniejszym kwasem niż H2CO3.

Dośw. Reakcja CaS z HNO3
Obserwacje: wydziela się bezbarwny gaz o nieprzyjemnym zapachu
CaS + 2HNO3 → Ca(NO3)2 + H2S

Wniosek: HNO3 jest mocniejszym kwasem niż H2S.

Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.