Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura

Powrót

(R) Koloidy

Układy koloidalne są dwufazowe. W każdym koloidzie można wyróżnić fazę rozproszoną (zdyspergowaną) i fazę rozpraszającą.
Układem koloidalnym może być np. strącony AgCl. Wówczas fazą rozproszoną są duże skupiska cząsteczek strąconego AgCl a fazą rozpraszającą - woda. Następuje tzw. zmętnienie roztworu - cząstki są na tyle małe, że nie opadają na dno naczynia.

Zole

Roztwór koloidalny składający się z cieczy i rozproszonych w niej cząstek ciała stałego nazywa się zolem (zol). W wielu zolach na powierzchni cząstek koloidalnych znajduje się ładunek elektryczny - na powierzchni cząstki absorbują się jony znajdujące się w roztworze. Takie cząstki mogą poruszać się w polu elektrycznym (elektroforeza). Np. cząstki koloidalne As2S3 mają na powierzchni ładunek ujemny a cząstki Fe(OH)3 - dodatni. Cząstki koloidu wzajemnie się odpychają, co utrudnia ich łączenie się w większe grupy i opadanie na dno naczynia w postaci osadu (wytrącanie, czyli koagulacja). Naładowanie cząstek koloidalnych powoduje, że koloid jest stabilny.

Zole liofobowe ("bojące" się cząsteczek rozpuszczalników). Otrzymuje się je metodą dyspersji lub kondensacji a tworzą je duże zespoły cząsteczek. Do tej grupy należą np. zole metali, niektórych wodorotlenków i soli (AgCl, As2S3)

Zole liofilowe ("lubiące" cząsteczki rozpuszczalników). Otrzymuje sie je przez zwykłe rozpuszczenie a tworzą je najczęściej cząsteczki olbrzymy. Cząstki rozproszone posiadają otoczkę z cząsteczek rozpuszczalnika (np.wody), które osłaniają ładunki elektryczne. Do tej grupy należą koloidy utworzone z białek, polisacharydów, mydeł, detergentów, żelatyny, Fe(OH)3, Al(OH)3.

Jeśli fazą rozpraszającą jest woda, wówczas jest to zol hydrofobowy i zol hydrofilowy.

Żel ⇒ ciała stałe i ciecze przenikające się wzajemnie (np. galaretka)

Koagulacja
Cząstki koloidu łączą się w większe skupiska - zole przechodzą w żele lub w osady.
Czynniki wywołujące koagulację
- odparowanie rozpuszczalnika, dodanie środka dwadniającego
- ochłodzenie
- ogrzewanie (np. ścinanie białka)
- dodanie elektrolitu (np. NaCl)

Jednym ze sposobów koagulacji koloidów liofilowych jest wysalanie. Polega ono na dodanie do koloidu elektrolitu o większym stężeniu.

Koagulacja może być procesem odwracalnym lub nieodwracalnym.
Koagulację odwracalną może spowodować roztwór NaCl.
Denaturację ⇒ czyli koagulację nieodwracalną może spowodować np. ogrzewanie koloidu białka jaja kurzego, dodanie kwasu siarkowego(VI).
Peptyzacja
⇒ przejście żelu w zol (proces odwrotny do koagulacji).

Dyspersja − stan rozdrobnienia substancji rozproszonej. 

Przykłady rodzajów układów koloidalnych
ciecz rozproszona w gazie - np. mgła
ciało stałe rozproszone w gazie - np. dym
gaz rozproszony w cieczy - np.piana mydlana
ciecz rozproszona w cieczy - np. majonez
gaz rozproszony w ciele stałym - np. styropian

Metody otrzymywania koloidów

Metoda kondensacyjna
W metodzie tej wykorzystuje się reakcje chemiczne podczas których cząstki powstają  przez wiązania jonowe, kowalencyjne i metaliczne oraz procesy fizyczne, w których cząstki powstają przez siły międzycząsteczkowe.
Przykładowe kolidy otrzymane metodą kondensacyjną
Hydrozole metali szlachetnych (złota, srebra, platyny) powstałe w wyniku redukcji ich soli. Wydzielone atomy metali łączą się w skupiska o wymiarach koloidalnych.
Koloidy trudno rozpuszczalnych soli AgCl, AgI, BaSO4 powstają w odpowiednich reakcjach chemicznych.
Hydrozol siarki otrzymuje się przez wkraplanie alhoholowego roztworu siarki do wody (siarka dobrze rozpuszcza się w alkoholu a trudno w wodzie).

Metoda dyspersyjna
Metoda dyspersyjna polega na rozdrobnieniu dużych cząstek do wymiarów koloidalnych (1-100nm).
Wykonuje się to za pomocą młynów, ultradźwiękami, w łuku elektrycznym a także w procesie peptyzacji (przechodzenie osadu w zol).

 

Zastosowania koloidów

Koloidalny chlorek srebra (a także białczan srebra, proteinian srebra) posiadają właściwości bakteriobójcze i grzybobójcze.

Koloidalna miedź używana jest w leczeniu raka.

Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.