Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura

Powrót

Alkohole polihydroksylowe

Alkohole polihydroksylowe - alkohole, których czasteczki zawierają dwie lub więcej grup hydroksylowych –OH przy różnych atomach węgla.

Wybrane alkohole polihydroksylowe

Glikol etanodiol chemia LO   Gliceryna propanotriol chemia LO

 C2H4(OH)2
etano-1,2-diol
glikol etylenowy, glikol

propano-1,2-diol
glikol propylenowy

 C3H5(OH)3
propano-1,2,3-triol
glicerol, gliceryna

Własności fizyczne

Glikol: bezbarwna, gęsta, trująca ciecz o słodkim smaku

Glicerol: syropowata ciecz, tłusta w dotyku, bezbarwna lub prawie bezbarwna, przezroczysta, miesza się z wodą i innymi rozpuszczalnikami polarnymi, z rozpuszczalnikami niepolarnymi tworzy emulsje. 


Reakcja charakterystyczna (wykrywanie) alkoholi polihydroksylowych.

Dośw. Reakcja glicerolu z wodorotlenkiem miedzi(II)
Do roztworu glicerolu dodano zasadę sodową a następnie parę kropel siarczanu(VI) miedzi(II).
Obserwacje: wytrącił się niebieski, galaretowaty osad (Cu(OH)2), który roztwarza się i powstaje intensywne szafirowe zabarwienie (powstaje związek kompleksowy miedzi(II))

Alkohole monohydroksylowe nie ulegają takiej reakcji. Jest to reakcja charakterystyczna dla związków mających grupy −OH przy sąsiadujących atomach węgla.

Zobacz doświadczenie na YouTube: Wykrywanie alkoholi polihydroksylowych


 


Reakcje z aktywnymi metalami i ich wodorotlenkami
Alkohole polihydroksylowe wykazują silniejsze właściwości kwasowe niż alkohole monohydroksylowe.

Glierynian sodu chemia LO

Powstał glicerolan sodu (alkoholan) - glicerol wykazuje własności kwasowe.

HO−CH2−CH2−OH + 2NaOH → NaO−CH2−CH2−ONa + 2H2O

Powstał glikolan sodu

Zobacz reakcję na YouTube: Reakcja glicerolu z sodem

 

(R) Reakcje z kwasami nieorganicznymi

Reakcja glicerolu z kwasem azotowym(V)

Glicerol nitrowanie chemia LO

Powstały związek to triazotan(V) glicerolu,  (nitrogliceryna).

Inne własności

Odczyn alkoholi polihydroksylowych - obojętny, nie ulegają dysocjacji jonowej.

 Cząsteczki glikolu i glicerolu ulegają asocjacji i tworzą się wiązania wodorowe.  W cząsteczkach tych jest więcej grup -OH więc wiązań wodorowych również jest więcej. Powoduje to specyficzne własności alkoholi polihydroksylowych: mają dużą lepkość, są trudnolotne, mają wysokie temperatury topnienia i wrzenia.

 


Zastosowanie.

Glikol etylenowy: w płynach niezamarzających do chłodnic silników (borygo, petrygo), do produkcji rozpuszczalników.

Glicerol: do produkcji kosmetyków, leków, materiałów wybuchowych, tworzyw sztucznych, barwników.  

(N) Otrzymywanie

 Glikol etylenowy -  w reakcji hydrolizy zasadowej fluorowcopochodnych węglowodorów

 Glikol otrzymywanie chemia LO

 Glikol etylenowy - w reakcji utleniania etenu manganianem(VII) potasu w środowisku wodnym wg schematu:

 Glikol otrzymywanie chemia LO

2KMnO4 + 3CH2=CH2 + 4H2O → MnO2 + 2KOH + 3CH2(OH)−CH2(OH)

 Glicerol − otrzymuje się jako produkt uboczny w reakcji zmydlania tłuszczy.

Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.