Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura

Powrót

(R) Reguła przekory  (reguła Le Chateliera−Brauna)

Jeśli na układ znajdujący się w stanie równowagi działa jakiś bodziec, to zachodzą takie przemiany, które zapobiegają skutkom działania tego bodźca.
Działania zewnętrzne na układ to np. zmiana temperatury, ciśnienia, stężenia.

Wpływ temperatury na przesuwanie sie równowagi reakcji

Przykład
H2 + I2 ⇌ 2HI           ΔH=25 kJ (reakcja endotermiczna)
Reakcja ta "zużywa" ciepło i dlatego wraz ze wzrostem temperatury równowaga przesuwa się w kierunku tworzenia HI.
Dla reakcji endotermicznej wartość K zwiększa się wraz ze wzrostem temperatury.

Obniżenie temperatury spowoduje przesunięcie równowagi w stronę tworzenia H2 i I2.

Przykład
3H2(g) + N2(g) ⇌ 2NH3(g)     ΔH = −92kJ (reakcja egzotermiczna)
Reakcja ta wyzwala ciepło. Obniżenie temperatury powoduje przesunięcie równowagi w stronę tworzenia produktu (NH3).
Dla reakcji egzotermicznej wartość K zwiększa się podczas obniżania temperatury.
 

Podsumowanie

typ reakcji efekt cieplny działanie na układzie kierunek reakcji
egzotermiczna ΔH<0 chłodzenie S → P
ogrzewanie S ← P
endotermiczna ΔH>0 ogrzewanie S → P
chłodzenie S ← P

 Wpływ stężenia na przesuwanie się równowagi reakcji

równowaga przesuwa się w prawo (w stronę produktów), gdy
− nastąpi wzrost stężenia substratów (dodanie substratu)
− zmniejszenie stężenia produktów (usunięcie produktu)

równowaga przesuwa się w lewo (w stronę substratów)  , gdy
− nastąpi zmniejszenie stężenia substratów
− wzrost stężenia produktów

Wpływ ciśnienia na przesuwanie się równowagi reakcji (jeśli reakcja przebiega ze zmianą objętości)

Przykład 1
N2 + 3H2 ⇌ 2NH3
Zmniejsza się objętość układu: z 4 moli substratów powstaje 2 mole produktu.

Równowaga przesuwa się w prawo, w stronę produktów (NH3), gdy  nastąpi podwyższenie ciśnienia. Zmniejszenie ciśnienia powoduje efekt przeciwny.

Przykład 2
N2O4 ⇌ 2NO2
Zwiększa się objętość układu: z 1 mola substratu powstają 2 mole produktu.

Równowaga przesuwa się w prawo, w stronę produktu (NO2), gdy  nastąpi obniżenie ciśnienia. Zwiększenie ciśnienia powoduje syntezę N2O4.

Przykład 3
H2 + I2 ⇌ 2HI
Objętość układu pozostaje bez zmian: z 2 moli substratów powstaje 2 mole produktu.

Jeśli reakcja nie przebiega ze zmianą objętości, to zmiana ciśnienia nie ma wpływu na stan równowagi

 

Reguła przekory − w praktyce

Przykład
CO(g) + 2H2(g) ⇌ CH3OH(g)       ΔH=−239kJ

Aby przesunąć stan równowagi w prawo można:
− dodać CO lub H2
− usunąć CH3OH
− podwyższyć ciśnienie
− obniżyć temperaturę

Aby przesunąć stan równowagi w lewo można:
− usunąć CO lub H2
− dodać CH3OH
− obniżyć ciśnienie
− podnieść temperaturę

Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.