Powrót

Iloczyn rozpuszczalności

Iloczyn rozpuszczalności (Ir lub KSO) - to stała równowagi między osadem trudno rozpuszczalnej soli a stężeniem jej jonów w roztworze. Oznacza to, że osad znajduje się w równowadze z roztworem nasyconym.

AxBy → xA+y + yB−x       IAB = [A+y]x · [B−x]y 
Jednostka iloczynu rozpuszczalności: (mol/dm3)n, gdzie n=x+y.
Jednostkę często się pomija w opracowaniach.

  • Iloczyn rozpuszczalności jest stały w danej temperaturze.
  • Jego wartość zależy od temperatury i rodzaju rozpuszczalnika.
  • Im mniejszy jest iloczyn rozpuszczalności, tym sól jest trudniej rozpuszczalna i łatwiej wytrąca się osad
  • Gdy wartość iloczynu rozpuszczalności jest równa iloczynowi stężeń jonów, to roztwór jest nasycony.
  • Gdy wartość iloczynu rozpuszczalności jest mniejsza niż  iloczyn stężeń jonów, to roztwór jest nienasycony.

Przykład  - węglan wapnia CaCO3.
Węglan wapnia jest solą trudno rozpuszczalną. Oznacza to, że  jeśli do wody dodamy stałego CaCO3 to jego niewielka część się rozpuści i powstaną jony a większość  pozostanie w postaci stałej.
Węglan wapnia ulega dysocjacji (w bardzo niewielkim stopniu).
Między roztworem nasyconym a osadem ustala się stan równowagi, który jest znacznie przesunięty w stronę lewą, czyli będzie bardzo duża ilość CaCO3 a nieznaczna ilość jonów Ca2+ i CO32 :
CaCO3  ⇌ Ca2+ + CO32
Dodawanie większej ilości CaCO3 nic nie zmieni - stężenie jonów jest już maksymalne.

Aby określić to maksymalne stężenie jonów w układzie równowagowym wprowadzono pojęcie iloczynu rozpuszczalności.

Pełny tekst dostępny jest tylko dla zalogowanych



Iloczyn rozpuszczalności to iloczyn stężeń jonów w roztworze nasyconym. Dlaczego wartość iloczynu rozpuszczalności jest zależna od temperatury? Przykładowe wzory na iloczyn rozpuszczalności dla związków o różnej ilości kationów i anionów. Jak sprawdzić, czy dla danych stężeń jonów wytrąci się osad? Kolejność strącania osadów Jak określić kolejność strącania trudno rozpuszczalnych soli? Efekt wspólnego jonu
Copyright 2011-2020Chem24.pl