Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura

Powrót

Reakcje strąceniowe

Reakcja strąceniowa zachodzi wtedy, gdy kationy i aniony łącząc się utworzą związek trudno rozpuszczalny.

Przykład I.

W jednej probówce jest roztwór wodorotlenku sodu NaOH a w drugiej roztwór chlorku miedzi(II) CuCl2.
Obe substancje są dobrze rozpuszczalne w wodzie, więc ulegają dysocjacji:
NaOH → Na+ + OH
CuCl2 → Cu2+ + 2Cl
Po zmieszaniu roztworów w probówce są teraz jony:  Na+, OH, Cu2+, Cl.
Pary jonów, które utworzą osad można odczytać z tabeli rozpuszczalności.

  Na+ Cu2+
OH R N
Cl R R

Z tabeli odczytujemy, że jon Cu2+ i jon OH połączą się w cząsteczkę i powstanie osad. Obrazujemy to równaniem jonowym:
2Na+ + 2OH  + Cu2+ + 2Cl  → Cu(OH)2↓ + 2Na+ + 2Cl

Po obu stronach równania są niezmienione jony Na+ i Cl, które nie brały udziału w reakcji, więc je pomijamy. Powstaje wówczas skrócone, jonowe równanie reakcji:
2OH  + Cu2+  → Cu(OH)2↓ 

Równanie cząsteczkowe:
2NaOH  + CuCl2 → Cu(OH)2↓ + 2NaCl

 

Jeśli do roztworu soli miedzi doda się mniej wodorotlenku to wytrąci się osad hydroksosoli.
CuCl2 + NaOH → Cu(OH)Cl↓ + NaCl    (chlorek wodorotlenek miedzi(II) lub chlorek hydroksomiedzi(II))
Cu2+ +Cl + OH → Cu(OH)Cl↓


Pytanie ucznia: Jeśli mam napisać równanie strącania osadu PbS, to skąd mam wiedzieć, co napisać przed strzałką a co za strzałką?

Odpowiedź. Poszukaj związków, które należy zmieszać, aby otrzymać osad PbS.

Krok 1. Napisz równanie jonowe skrócone:

Pb+2 + S–2 → PbS↓

Pamiętaj, że
− osad zawsze powstaje przez zmieszanie dwóch substancji dobrze rozpuszczalnych
− do anionu dobieramy kation, aby na przecięciu była litera R (rozpuszczalny)
− do kationu dobieramy anion, aby na przecięciu była litera R

Krok 2. Z tabeli rozpuszczalności znajdź kolumnę z kationem Pb+2 a następnie odczytaj, że związki rozpuszczalne powstaną w parze z anionami np.: NO3, MnO4, CH3COO. Wybierz dowolny anion. W tym przykładzie wybierz NO3.

Krok 3. Utwórz z tego anionu wzór związku, pamiętając o wartościowościach:

Pierwszym z roztworów może być więc np.: Pb(NO3)2.

Krok 4. Z tabeli rozpuszczalności znajdź kolumnę z anionem S2 a następnie odczytaj, że związki rozpuszczalne powstaną w parze z kationami np.: Na+, Mg2+, Ba2+. Wybierz dowolny kation. W tym przykładzie wybierz Mg2+.

Krok 5. Utwórz z tych jonów wzór związku, pamiętając o wartościowościach:

Drugim z roztworów może być więc np.: MgS.

Krok 6. Napisz równanie reakcji

Pb(NO3)2 + MgS → PbS↓ + Mg(NO3)2

Czy już wiesz, jak znaleźć związki, które zapiszesz przed i za strzałką?

Można jeszcze napisać równanie jonowo
Pb2+ + 2NO3 + Mg2+ + S2PbS↓ + Mg2+ + 2NO3

Po opuszczeniu jonów, które powtarzają się po lewej i prawej stronie równania otrzymamy zapis skrócony:
Pb2+ + S2PbS↓


Pytanie ucznia: Dlaczego substancję, która się strąca zapisuje się cząsteczką a nie za pomocą jonów?

Odpowiedź:

Za pomocą jonów zapisuje się substancje dobrze rozpuszczalne w wodzie. W roztworach wodnych występują one głównie w postaci jonów - stąd uwzględniamy to w równaniach.

Sole tworzące osady są słabo lub bardzo trudno rozpuszczalne w wodzie. W roztworze są obecne ich jony, ale w minimalnych ilościach, więc w niektórych przypadkach (np. pisanie równań) przyjmuje się, że ich nie ma wcale. Osad zbudowany jest z cząsteczek i tak też zapisujemy w równaniu.


Pytanie ucznia: Mam równanie CaCl2 + Na2SO4 → CaSO4 + 2NaCl. Skąd mam wiedzieć, czy wytrąci się osad CaSO4, czy NaCl?

Odpowiedź:

Tą informację znajdziesz w tabeli rozpuszczalności.

CaSO4  - na skrzyżowaniu Ca2+ i SO42– jest literka T, czy związek trudno rozpuszczalny. To właśnie on się wytrąci w postaci osadu.

NaCl - na skrzyżowaniu Na+ i Cl jest literka R, czyli związek rozpuszczalny w wodzie. Nie wytrąci się.
Z roztworów wytrącają się związki trudno rozpuszczalne.

 


Roztwarzanie osadów - tworzenie związków kompleksowych
ZnCl2 + 2NaOH → Zn(OH)2↓ + 2NaCl  ⇒ osad Zn(OH)2
Zn2+ + 2OH  → Zn(OH)2↓   ⇒ osad Zn(OH)2

Zn(OH)2 + 2NaOH → Na2[Zn(OH)4]   ⇒ Na2[Zn(OH)4] w roztworze
Zn(OH)2 + 2OH  → [Zn(OH)4]2–    ⇒ w roztworze  

sumarycznie
W tej reakcji powstanie osad, jeśli stosunek molowy Zn2+ do OH jest <4.
Zn2+ + 2OH  → Zn(OH)2
Osad nie powstanie (tylko jon kompleksowy) jeśli stosunek molowy Zn2+ do OH jest większy lub równy 4.
Zn2+ + 4OH  → [Zn(OH)4]2–

Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.