Powrót

Tlenki - sposoby otrzymywania

Tlenki to dwuskładnikowe związki tlenu z innymi pierwiastkami.
Wzór ogólny tlenków: XaOb

 Ustalanie wzoru sumarycznego tlenku - metoda krzyżowa. Przenosi się wartościowość jednego pierwiastka za symbol drugiego pierwiastka. Powstałe indeksy dzieli się przez największy wspólny dzielnik.

Przykład.

Większość wzorów sumarycznych można w taki sposób wyprowadzić, jednak są wyjątki np. P4O10. Sumaryczny wzór tego tlenku wynika z jego struktury.
Rzeczywista struktura tlenku fosforu(V):

tlenek fosforu(V) struktura

 

Nazwy tlenków podaje się najczęściej według systemu Stocka:
[tlenek (nazwa pierwiastka) (wartościowość pierwiastka)],
jeśli pierwiastek ma tylko jedną wartościowość wówczas nie podaje się jej.

Przykłady:
Fe2O3 tlenek żelaza (III), tlenek żelaza(II) FeO, CuO tlenek miedzi(II), Cu2O tlenek miedzi(I), SO3 tlenek siarki(VI), SO2 tlenek siarki(IV), Na2O tlenek sodu, MgO tlenek magnezu

Można też stosować nazwy tlenków w systemie przedrostków
np. pentatlenek diazotu N2O5tritlenek diżelaza Fe2O3

W tlenkach metali występują  w większości wiązania jonowe a ich sieć krystaliczna zbudowana jest z kationów metali i anionów O2−.
W tlenkach niemetali występują wiązania kowalencyjne spolaryzowane.


Sposoby otrzymywania tlenków

Nie wszystkie tlenki można otrzymać każdą metodą.

I. Reakcje syntezy pierwiastków z tlenem - utlenianie. Tym sposobem można otrzymać najwięcej tlenków.
Przykłady
2H2 + O2  → 2H2O
2Mg + O2 → 2MgO
4Al + 3O2  → 2Al2O3
2Fe + O2  → 2FeO
2Cu + O2  → 2CuO

Dla pierwiastków,  które mają więcej niż jedną wartościowość reakcje z różną ilością tlenu mogą prowadzić do powstawania różnych tlenków: 

 C + O2  → CO2 P4 + 5O2  → P4O10
2C + O2  → 2CO P4 + 3O2  → P4O6

Reakcje z tlenem w zależności od pierwiastka i warunków reakcji mogą przebiegać:

  • gwałtownie z wydzieleniem energii w postaci światła, ciepła (spalanie), np. reakcja spalania węgla
  • powoli - cała próbka pierwiastka ulega utlenieniu, np. rdzewienie żelaza
  • powoli, ale na niektórych metalach powstaje na powietrzu cienka warstwa tlenku, która uniemożliwia dalszą reakcję (pasywacja), np. pasywacja glinu (aluminium).

II. Rozkład termiczny niektórych wodorotlenków

Cu(OH)2  → CuO + H2O
2Al(OH)3  → Al2O3 + 3H2O
Mg(OH)2  → MgO + H2O

Pełny tekst dostępny jest tylko dla zalogowanych



III. Rozkład termiczny węglanów. IV. Rozkład soli kwasów tlenowych w reakcji z kwasami. V. Przyłączenie tlenu do tlenków. VI. Odłączanie tlenu od tlenków. VII. Spalanie związków nieorganicznych. VIII. Otrzymywanie tlenków węgla w wyniku spalania niektórych związków organicznych.
Copyright 2011-2020Chem24.pl