Chemia Liceum Gimnazjum Testy Matura

Powrót

Wodorosole

Wodorosole  - sole, w skład których oprócz metalu i reszty kwasowej wchodzi również wodór. Wzór ogólny: Mn(HR)m
M  - symbol metalu lub NH4 (dla wodorosoli amonowych)
Wodorosole tworzą kwasy zawierające więcej niż jeden atom wodoru.

Przykład

h2so4 kwas siarkowy(VI) siarczan(VI) sodu na2so4 wodorosiarczan(VI) sodu nahso4
 H2SO4   Na2SO4   NaHSO4
 kwas siarkowy(VI)  siarczan(VI) sodu  wodorosiarczan(VI) sodu
kwas sól obojętna wodorosól


Przy ustalaniu wzorów wodór traktuje się jako część reszty kwasowej.
Przykład.
MgHPO4:    Mg (II-wartościowy), HPO4 (II-wartościowa reszta)
Ca(HSO4):  Ca (II-wartościowy), HSO4 (I-wartościowa reszta)

Sieć krystaliczna wodorosoli zbudowana jest z kationów oraz wodoroanionów.
Przykład
W sieci krystalicznej NaHSO4 występują kationy Na+ i aniony wodorosiarczanowe HSO4.

Nazewnictwo - przykłady

MgHPO4  wodorofosforan(V) magnezu
NaH2PO4  diwodorofosforan(V) sodu
Na2HPO4 wodorofosforan(V) sodu
NaHSO4  wodorosiarczan(VI) sodu
Ca(HCO3)2  wodorowęglan wapnia

Otrzymywanie wodorosoli

Reakcja zobojętniania kwasów wieloprotonowych
Wodorosole otrzymuje się w reakcji zobojętniania przeprowadzonej w odpowiednim stosunku stechiometrycznym kwasu i zasady.
np. NaOH + H2SO4 → NaHSO4 + H2O

Reakcje zobojętniania z udziałem kwasów mających więcej niż 1 atom wodoru mogą przebiagać etapami - produktem pośrednim jest wodorosól - czyli nie wszystkie atomy wodoru zostały zastąpione atomami metalu
NaOH + H3PO4 → NaH2PO4  + H2O diwodorofosforan (V) sodu [wodorosól]
NaOH + NaH2PO4 → Na2HPO4  + H2O wodorofosforan (V) sodu [wodorosól]
NaOH + Na2HPO4 → Na3PO4  + H2O fosforan (V) sodu [sól obojętna]

Amoniak ( w niedomiarze) zamiast wodorotlenku
H2SO4 + NH3 → NH4HSO4
H2S +NH3 → NH4HS

Zasada z nadmiarem bezwodnika kwasowego
KOH + CO2 → NaHCO3

Reakcje soli obojętnych z kwasami
Ca3(PO4)2 + 4H3PO4 → 3Ca(H2PO4)2
CaCO3 + CO2 + H2O → Ca(HCO3)2    (erozja skał wapiennych)
 


Wybrane reakcje

Reakcja z wodorotlenkiem
NaH2PO4 + 2NaOH → Na3PO4  + 2H2O

Reakcja soli słabego kwasu z mocnym kwasem (zobojętnianie)
NaHCO3 + HCl → NaCl + CO2↑ + H2O
H2SO2 + Ca(HCO3)2 → CaSO4+ 2H2O + 2CO2  

Rozkład termiczny
2NaHCO3 → Na2CO3 + CO2↑ + H2O


Wodorosole z życia wzięte.

Zjawiska krasowe
Woda nasycona dwutlenkiem węgla reaguje z węglanem wapnia zawartym w skałach wapiennych.
CaCO3 + H2O + CO2 → Ca(HCO3)2        wodorowęglan wapnia
Powstały wodorowęglan wapnia ulega rozkładowi i wytrąca się węglan wapnia tworząc stalagmity, stalaktyty, nacieki (róże formy krasowe w jaskiniach)
Ca(HCO3)2 → CaCO3↓ + H2O + CO2

Twardość wody
Twardość wody spowodowana jest przez rozpuszczone w niej sole. Tzw. twardość przemijająca spowodowana jest przez wodorowęglany wapnia i magnezu. Można ją usunąć przez ogrzewanie wody. Podczas gotowania wytrącają się osady.
Ca(HCO3)2 → CaCO3↓ + H2O + CO2
Mg(HCO3)2 → MgCO3↓ + H2O + CO2

Proszek do pieczenia
Skadnikiem proszku do pieczenia jest wodorowęglan sodu, który pod wpływem wyższej temperatury ulega rozkładowi:
2 NaHCO3 → Na2CO3 + H2O + CO2
Wodorowęglan sodu to inaczej soda oczyszczona.

Tabletki musujące
Składnikiem tabletek musujących jest wodorowęglan sodu, który wraz zawartym w nich kwasem cytrynowym powoduje pienienie się roztworu (wydziela się CO2).
Dla uproszczenia analogiczna reakcja z kwasem solnym (a nie cytrynowym):
NaHCO3 + HCl → NaCl + H2O + CO2


Przekaż darowiznę
Załóż konto | Zaloguj się

Copyright 2011-2019Chem24.pl Ta strona internetowa wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić metody zapisywania oraz dostępu do cookies w swojej przeglądarce internetowej lub w konfiguracji usługi.