Związki miedzi w chemii organicznej - zebrane reakcje
Związki miedzi odgrywają kluczową rolę w chemii organicznej — są wykorzystywane do wykrywania grup funkcyjnych, utleniania alkoholi, identyfikacji cukrów redukujących oraz badania obecności wiązań peptydowych. Najczęściej stosowane są wodorotlenek miedzi(II), tlenek miedzi(II) oraz kompleksy miedzi(II) tworzące się w reakcjach z alkoholem wielowodorotlenowym, cukrami i peptydami.
Materiał przeznaczony dla uczniów liceum realizujących podstawę programową z chemii organicznej.
Czego dowiesz się z tego artykułu
- jak przygotować wodorotlenek miedzi(II)
- jak działa próba Trommera
- jak odróżnić glukozę od sacharozy
- jak wykrywać alkohole polihydroksylowe i cukry
- jak działa reakcja biuretowa
- jak CuO utlenia alkohole I- i II-rzędowe
Fragment artykułu
Wodorotlenek miedzi(II) — przygotowanie odczynnika
Wodorotlenek miedzi(II) otrzymuje się przez dodanie roztworu NaOH do roztworu CuSO₄:
Cu²⁺ + 2OH⁻ → Cu(OH)₂↓
Powstaje niebieski, galaretowaty osad. Odczynnik musi być przygotowany świeżo — Cu(OH)₂ powoli rozkłada się do czarnego CuO.
Próba Trommera — wykrywanie grupy aldehydowej
Po zalkalizowaniu świeżego osadu Cu(OH)₂ i dodaniu aldehydu, ogrzanie do ok. 90°C powoduje redukcję Cu(OH)₂ do ceglastoczerwonego Cu₂O:
R–CHO + 2Cu(OH)₂ + OH⁻ → R–COO⁻ + Cu₂O↓ + 3H₂O
Pozytywną próbę dają aldehydy rozpuszczalne w wodzie oraz cukry redukujące. Ketozy również dają wynik pozytywny — ulegają epimeryzacji do aldoz.
Odróżnianie glukozy od sacharozy
Glukoza redukuje Cu(OH)₂ do Cu₂O (ceglasty osad). Sacharoza nie — powoduje jedynie rozkład Cu(OH)₂ do czarnego CuO.
Reakcje z Cu(OH)₂ bez ogrzewania
Alkohole polihydroksylowe i cukry proste tworzą z Cu(OH)₂ intensywnie szafirowe kompleksy. To szybki test na obecność sąsiadujących grup –OH.
Ucz się skutecznie, dokładnie pod wymagania
- Najważniejsze reakcje z udziałem związków miedzi
- Przejrzyste schematy i równania
- Dostęp do wszystkich działów podręcznika
- Brak reklam i zbędnych dodatków
Dołącz do tysięcy uczniów uczących się z Chem24. Bez zobowiązań.
Pełna wersja artykułu zawiera
- przygotowanie Cu(OH)₂ krok po kroku
- pełny opis próby Trommera i jej ograniczeń
- różnice w zachowaniu glukozy, fruktozy i sacharozy
- kompleksy miedzi(II) z alkoholami i cukrami
- reakcję biuretową i jej zastosowania
- utlenianie alkoholi CuO i interpretację obserwacji
Chcesz kontynuować naukę?
- Dostęp do pełnych lekcji i przykładów
- Wyjaśnienia trudnych pojęć krok po kroku
- Możliwość zadawania pytań
- Zero reklam
Ucz się szybciej i skuteczniej z Chem24.
Najczęstsze pytania
Dlaczego Cu(OH)₂ musi być świeżo przygotowany
Bo szybko rozkłada się do CuO, co uniemożliwia wykonanie próby Trommera.
Dlaczego fruktoza daje pozytywną próbę Trommera
Bo w środowisku zasadowym izomeryzuje do aldozy.
Co wykrywa reakcja biuretowa
Wiązania peptydowe położone blisko siebie — w białkach, peptydach i biurecie.