(N) Efekt wspólnego jonu
Spis treści
I. Zmieszanie roztworu słabo rozpuszczalnej soli i elektrolitu ze wspólnym jonem.
II. Zmieszanie nasyconego roztworu soli, która dobrze, lub w miarę dobrze rozpuszcza się w wodzie i roztworu elektrolitu ze wspólnym jonem.
III. Zmieszanie roztworu słabego elektriolitu z roztworem mocniejszego elektrolitu ze wspólnym jonem.
Efekt wspólnego jonu polega na zmniejszeniu rozpuszczalności słabo rozpuszczalnej soli lub zmniejszeniu stopnia dysocjacji słabego elektrolitu po dodaniu do roztworu innej substancji zawierającej jon wspólny. Zjawisko to wynika z zasady Le Chateliera i ma duże znaczenie w chemii analitycznej, technologii chemicznej oraz biochemii.
Materiał przeznaczony dla uczniów liceum realizujących podstawę programową z chemii.
Czego dowiesz się z tego artykułu
- na czym polega efekt wspólnego jonu
- jak wpływa na rozpuszczalność trudno rozpuszczalnych soli
- jak wpływa na dysocjację słabych elektrolitów
- jakie reakcje zachodzą po dodaniu wspólnego jonu
- jak interpretować przykłady z solami, kwasami i zasadami
Fragment artykułu
Jeśli do roztworu trudno rozpuszczalnej soli dodamy elektrolit zawierający jon wspólny, równowaga rozpuszczania przesuwa się w stronę tworzenia osadu. Przykładowo, chlorek srebra AgCl słabo rozpuszcza się w wodzie:
AgCl(s) ⇄ Ag⁺ + Cl⁻
Po dodaniu NaCl wzrasta stężenie jonów Cl⁻, więc zgodnie z zasadą Le Chateliera równowaga przesuwa się w stronę osadu — rozpuszczalność AgCl maleje.
Efekt wspólnego jonu działa również w przypadku słabych elektrolitów. Jeśli do roztworu słabego kwasu octowego dodamy jego sól (CH₃COONa), wzrost stężenia jonów CH₃COO⁻ powoduje cofnięcie dysocjacji kwasu i zmniejszenie stężenia jonów H⁺.
Ucz się skutecznie, dokładnie pod wymagania
- Przykłady działania efektu wspólnego jonu krok po kroku
- Wyjaśnienia oparte na zasadzie Le Chateliera
- Dostęp do wszystkich działów podręcznika
- Brak reklam i zbędnych dodatków
Dołącz do tysięcy uczniów uczących się z Chem24. Bez zobowiązań.
Pełna wersja artykułu zawiera
- efekt wspólnego jonu w roztworach trudno rozpuszczalnych soli
- przykłady: AgCl, Al(OH)₃, NaHCO₃
- wytrącanie osadów po dodaniu wspólnego jonu
- efekt wspólnego jonu w roztworach słabych elektrolitów
- przykłady: CH₃COOH + CH₃COONa, HCl + CH₃COOH
- analizę równowag chemicznych i przesunięć zgodnie z regułą przekory
Chcesz kontynuować naukę?
- Dostęp do pełnych lekcji i przykładów
- Wyjaśnienia trudnych pojęć krok po kroku
- Możliwość zadawania pytań
- Zero reklam
Ucz się szybciej i skuteczniej z Chem24.
Najczęstsze pytania
Dlaczego dodanie wspólnego jonu zmniejsza rozpuszczalność soli?
Ponieważ zwiększenie stężenia jednego z jonów wymusza — zgodnie z zasadą Le Chateliera — przesunięcie równowagi w stronę osadu, aby zmniejszyć nadmiar tego jonu.
Czy efekt wspólnego jonu działa także dla słabych kwasów i zasad?
Tak. Dodanie wspólnego jonu zmniejsza stopień dysocjacji słabego elektrolitu, przesuwając równowagę w stronę formy niezdysocjowanej.