Powrót

Zadania maturalne z chemii liceum – Redoks w chemii organicznej

Redoks w chemii organicznej to ten moment, kiedy zwykłe „utlenianie i redukcja” przestają być suchą teorią, a zaczynają realnie decydować o wyniku zadania maturalnego. W tym zestawie znajdziesz przykładowe zadania z działu redoks w chemii organicznej oparte na oficjalnych arkuszach: od reakcji aldotetrozy z odczynnikiem Tollensa, przez oznaczanie fenolu w ściekach, aż po utlenianie cykloheksanolu manganianem(VII) potasu czy redoks z udziałem ubichinonu Q10. To dokładnie ten typ zadań, w których trzeba jednocześnie ogarniać zapis jonowo-elektronowy, środowisko reakcji, liczbę elektronów oraz sensowną interpretację procesów zachodzących na poziomie cząsteczek.

Jeśli szukasz fraz typu „zadania maturalne chemia redoks w chemii organicznej z rozwiązaniami”, to tu masz solidny przedsmak pełnego zbioru 1136 zadań z chemii rozszerzonej. Ten dział świetnie nadaje się do powtórki przed maturą – pozwala przećwiczyć zarówno klasyczne bilansowanie równań redoks, jak i bardziej „życiowe” konteksty: reakcje w organizmie, analitykę środowiskową czy syntezę związków organicznych.

Chcesz zobaczyć pełne rozwiązania krok po kroku?

Uzyskaj dostęp do 1136 zadań z chemii i ucz się skutecznie.

Odblokuj pełną treść

Dołącz do setek uczniów przygotowujących się do sprawdzianów i matury.

Poniżej znajdziesz przykładowe zadania z działu Redoks w chemii organicznej. Pełny zbiór zawiera 1136 z chemii rozszerzonej.
Zadanie ID: 3958

2024 VI (f.2023) / Zadanie 33. (0–1)
Reakcja aldotetrozy z odczynnikiem Tollensa przebiega zgodnie z poniższym schematem:

Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania reakcji redukcji i utleniania zachodzących podczas reakcji aldotetrozy z odczynnikiem Tollensa. Uwzględnij środowisko reakcji. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
Równanie procesu redukcji: ..................................
Równanie procesu utleniania: ...............................


Zadanie ID: 1108

2017 N / Zadanie 27.1. (0–1)
Oznaczanie zawartości fenolu w ściekach przemysłowych możne przebiegać w kilku etapach opisanych poniżej.
Etap I: Otrzymywanie bromu.
Etap II: Bromowanie fenolu.
Etap III: Wydzielanie jodu.
Etap IV: Miareczkowanie jodu.
Podczas etapu I (oznaczania zawartości fenolu) zachodzi reakcja jonów bromkowych z jonami bromianowymi(V) –  BrO3 – w roztworze o odczynie kwasowym. Produktami tej przemiany są brom i woda.
Napisz w formie jonowej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równanie reakcji redukcji i równanie reakcji utleniania zachodzących podczas opisanego procesu (etapu I). Uwzględnij środowisko reakcji.
Równanie reakcji redukcji:
.............................................................................
Równanie reakcji utleniania:
.............................................................................


Zadanie ID: 1129

2017 N / Zadanie 31. (0–1)
Kwas adypinowy jest ważnym surowcem w produkcji tworzyw sztucznych. Na skalę techniczną otrzymuje się go przez utlenianie mieszaniny cykloheksanonu oraz cykloheksanolu. Poniżej przedstawiono równania tych przemian.
kwas adypinowy otrzymywanie
Na podstawie: K. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007.
Podaj liczbę moli elektronów oddawanych przez 1 mol cykloheksanonu i 1 mol cykloheksanolu podczas opisanych przemian.
Przemiana I: ...............................
Przemiana II: ..............................


Zadanie ID: 1406

2019 VI  N / Zadanie 15.
Ołów praktycznie nie roztwarza się w rozcieńczonym kwasie jodowodorowym ani w rozcieńczonym kwasie bromowodorowym. Metal ten roztwarza się natomiast całkowicie w rozcieńczonym kwasie azotowym(V), a także w kwasie octowym. W reakcji ołowiu z rozcieńczonym kwasem azotowym(V) powstają azotan(V) ołowiu(II), tlenek azotu(II) oraz woda. W reakcji tego metalu z kwasem octowym wydziela się wodór i powstaje kompleks ołowiu(II) o wzorze [Pb(CH3COO)4 ] 2− .
Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa, Warszawa 2001.

Zadanie 15.2. (0–2)
Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy):
• równanie procesu redukcji zachodzącego podczas reakcji ołowiu z rozcieńczonym kwasem azotowym(V).

......................................................................
• równanie procesu utleniania w reakcji ołowiu z kwasem octowym. Uwzględnij powstawanie jonu kompleksowego tego metalu.
......................................................................


Zadanie ID: 1462

2019 VI N / Zadanie 24. (0–2)
Cykloheksanol reaguje z manganianem(VII) potasu w środowisku kwasowym zgodnie z poniższym schematem.
redoks chemia organiczna
1. Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania reakcji redukcji i utleniania zachodzących w czasie opisanej przemiany. Uwzględnij, że reakcja przebiega w środowisku kwasowym.

Równanie reakcji redukcji: ...................................................

Równanie reakcji utleniania: ................................................

2. Dobierz współczynniki stechiometryczne w powyższym schemacie.


Zadanie ID: 1482

2019 VI N / Informacja do zadania.
Ubichinon Q10 (koenzym Q10) jest niezbędnym elementem łańcucha oddechowego. Zapobiega produkcji rodników, oksydacyjnym modyfikacjom białek, lipidów oraz DNA i pełni wiele innych funkcji w organizmie. Poniżej przedstawiono wzór opisujący strukturę cząsteczki ubichinonu Q10.
pochodne węglowodorów
Zadanie 27.
Utlenianie i redukcja zachodzą w organizmie w ciągłym cyklu. Cząsteczka ubichinonu przyjmuje dwa elektrony i redukuje się do ubichinolu – związku aromatycznego, który jest pochodną fenolu. Ten proces jest odwracalny, gdyż ubichinol łatwo ulega ponownemu utlenieniu do ubichinonu. Utlenianie ubichinolu zachodzi w środowisku o odczynie obojętnym.

Zadanie 27.1. (0–1)
Uzupełnij schemat procesu utleniania ubichinolu do ubichinonu w środowisku obojętnym – wpisz w wykropkowane miejsca wybrane wzory i symbole.

H3O+    H2O    OH    e
ubichinol + 2 ..................... → ubichinon + 2 .................. + 2 .................

Zadanie 27.2. (0–1)
Uzupełnij poniższy rysunek, tak aby przedstawiał wzór cząsteczki ubichinolu.

pochodne węglowodorów zadania matura


Zadanie ID: 1586

2020 N / Informacja do zadań 28.–29.
Benzen łatwo ulega reakcji nitrowania, której produkt może być substratem dalszych przemian. Przykładowo: w środowisku kwasowym nitrobenzen reaguje z chlorkiem tytanu(III) zgodnie z poniższym schematem:
nitrobenzen anilina
Zadanie 28. (0–1)
Napisz w formie jonowej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równania reakcji redukcji i utleniania
zachodzących podczas opisanego procesu.

Równanie reakcji redukcji: .............................................................
Równanie reakcji utleniania: ..........................................................


Zadanie ID: 1736

Próbna 2014 / Zadanie 32. (0−3)
Zaszła reakcja glukozy z odczynnikiem Trommera zgodnie z poniższym schematem:
CH2OH–(CHOH)4–CHO + Cu(OH)2 + OH→ CH2OH–(CHOH)4–COO + Cu2O + H2O

a) Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem pobranych lub oddanych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania procesów redukcji i utleniania.

Równanie procesu redukcji:

...................................................................................................................................

Równanie procesu utleniania:

.....................................................................................................................................

b) Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.
...CH2OH–(CHOH)4–CHO + ...Cu(OH)2 + ...OH→ ...CH2OH–(CHOH)4–COO + ...Cu2O + ...H2O


Zadanie ID: 1805

[2007] Kwas octowy (etanowy) można otrzymać w reakcji etanolu (alkoholu etylowego) z dichromianem(VI) potasu.

Stosując zasadę bilansu elektronowego, dobierz współczynniki w poniższym równaniu reakcji.

CH3CH2OH + K2Cr2O7 + H2SO4 → CH3COOH + Cr2(SO4)3 + K2SO4 + H2O

Podaj wzór substancji pełniącej rolę utleniacza oraz wzór substancji pełniącej rolę reduktora.

 


Zadanie ID: 2181

2015 S / Zadanie 18. (2 pkt)
Poniżej przedstawiono schemat reakcji kwasu jodowego(I) z etanolem.
HIO + CH3CH2OH + I2 → CH3CHO + I3 + H+ + H2O

Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równanie reakcji redukcji i równanie reakcji utleniania zachodzących podczas tej przemiany.

Równanie reakcji redukcji:  ...................................................

Równanie reakcji utlenienia: ..................................................



Powrót