Białka
Spis treści
Reakcja biuretowa
Reakcja ksantoproteinowa
Białka to naturalne polimery zbudowane z reszt aminokwasowych połączonych wiązaniami peptydowymi. Są podstawowymi składnikami organizmów żywych — pełnią funkcje strukturalne, enzymatyczne, transportowe, odpornościowe i regulacyjne. Ich właściwości zależą od struktury przestrzennej, która powstaje etapami: od sekwencji aminokwasów aż po złożone układy wielu podjednostek.
Materiał przeznaczony dla uczniów liceum realizujących podstawę programową z chemii organicznej.
Czego dowiesz się z tego artykułu
- jak zbudowane są białka
- czym różnią się struktury I-, II-, III- i IV-rzędowe
- na czym polega denaturacja i wysalanie białek
- jak działają reakcje charakterystyczne białek
Fragment artykułu
Struktura pierwszorzędowa białka to sekwencja aminokwasów połączonych wiązaniami peptydowymi. Zapisuje się ją od N-końca do C-końca, korzystając z kodów trzy- lub jednoliterowych.
Struktura drugorzędowa obejmuje regularne ułożenia fragmentów łańcucha, stabilizowane wiązaniami wodorowymi między grupami –CO i –NH. Najważniejsze formy to helisa α oraz harmonijka β.
Struktura trzeciorzędowa to pełne, trójwymiarowe ułożenie całego łańcucha polipeptydowego. Stabilizują ją oddziaływania van der Waalsa, wiązania jonowe, wodorowe oraz mostki disiarczkowe S–S. Zniszczenie tej struktury prowadzi do utraty aktywności biologicznej białka.
Struktura czwartorzędowa występuje w białkach złożonych z kilku podjednostek, np. hemoglobinie.
Białka można wytrącić z roztworu poprzez wysalanie — dodanie soli metali lekkich niszczy otoczkę solwatacyjną. Proces jest odwracalny. Natomiast denaturacja (np. przez ogrzewanie, kwasy, zasady, alkohol) jest trwała i niszczy wyższe struktury białka.
Ucz się skutecznie, dokładnie pod wymagania
- Najważniejsze informacje o białkach w jednym miejscu
- Przejrzyste schematy i reakcje
- Dostęp do wszystkich działów podręcznika
- Brak reklam i zbędnych dodatków
Dołącz do tysięcy uczniów uczących się z Chem24. Bez zobowiązań.
Pełna wersja artykułu zawiera
- struktury I-, II-, III- i IV-rzędowe białek
- mechanizmy stabilizacji struktur przestrzennych
- wysalanie, koagulację i peptyzację białek
- denaturację i jej skutki biologiczne
- reakcję biuretową i ksantoproteinową
- przykłady białek o różnych strukturach
Chcesz kontynuować naukę?
- Dostęp do pełnych lekcji i przykładów
- Wyjaśnienia trudnych pojęć krok po kroku
- Możliwość zadawania pytań
- Zero reklam
Ucz się szybciej i skuteczniej z Chem24.
Najczęstsze pytania
Co niszczy strukturę trzeciorzędową białka
Ogrzewanie, promieniowanie, kwasy, zasady, alkohol i sole metali ciężkich.
Dlaczego reakcja biuretowa wykrywa białka
Bo jony Cu²⁺ tworzą fioletowy kompleks z wiązaniami peptydowymi.
Co wykrywa reakcja ksantoproteinowa
Aminokwasy aromatyczne — ich pierścienie ulegają nitrowaniu, dając żółte zabarwienie.