Inne sposoby otrzymywania soli
Sole można otrzymywać na wiele sposobów, nie tylko w reakcji zobojętniania. W chemii nieorganicznej istnieje kilka ważnych typów reakcji prowadzących do powstania soli - z udziałem metali, tlenków, wodorotlenków i niemetali. Poniżej znajdują się wszystkie najważniejsze metody wraz z przykładami.
Reakcje metali z kwasami
Schemat: metal + kwas → sól + wodór
Tylko aktywne metale reagują z kwasami według tego schematu. Inne metale mogą reagować z kwasami, ale nie tworzy się wodór.
Uproszczony szereg aktywności metali:
K Na Ca Mg Al Zn Fe H Cu Hg Ag Au Pt.
Metale ustawione sa w nim według malejącej aktywności. Tylko metale znajdujące się przed wodorem H wypierają go z kwasów.
Przykłady
Mg + 2HCl → MgCl2 + H2
Ca + 2HNO3 → Ca(NO3)2 + H2
3 Mg + 2 H3PO4 → Mg3(PO4)2 + 3 H2
2Na + H2SO4 → Na2SO4 + H2
Mg + H2SO4 → MgSO4 + H2
Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2
Reakcje tlenków metali z kwasami
Schemat: tlenek metalu + kwas → sól + woda
Z kwasami reagują tlenki zasadowe. Są to tlenki metali 1 i 2 grupy układu okresowego a także inne np. MnO, Ag2O.
Przyładowe równania reakcji
MgO + 2 HCl → MgCl2 + H2O
Na2O + 2 HCl → 2 NaCl + H2O
CuO + 2 HCl → CuCl2 + H2O
CaO + H2SO4 → CaSO4 + H2O
MgO + 2HNO3 → Mg(NO3)2 + H2O
Reakcje wodorotlenków z tlenkami niemetali
Schemat: wodorotlenek + tlenek kwasowy → sól + woda
tlenki kwasowe: CO2, SO2, SO3, N2O5, P4O10
Tą metodą można otrzymać sole pochodzące tylko od kwaów tlenowych.
Przyładowe równania reakcji
2 NaOH + SO3 → Na2SO4 + H2O
Ca(OH)2 + CO2 → CaCO3 + H2O
Mg(OH)2 + N2O5 → Mg(NO3)2 + H2O
Reakcja metalu z niemetalem
Schemat: metal + niemetal → sól kwasu beztlenowego
Zn + S → ZnS
Cu + Cl2 → CuCl2
2Na + Cl2 → 2NaCl
2Al + 3Br2 → 2AlBr3
Reakcje tlenków kwasowych z tlenkami zasadowymi
Schemat: tlenek kwasowy + tlenek zasadowy → sól
Przykładowe równania reakcji
CaO + CO2 → CaCO3
MgO + SO3 → MgSO4
6K2O + P4O10 → 4K3PO4
FAQ – najczęstsze pytania o otrzymywanie soli
Czy wszystkie metale reagują z kwasami z wydzieleniem wodoru? Nie. Tylko metale aktywne, znajdujące się przed wodorem w szeregu aktywności.
Czy tlenki metali zawsze reagują z kwasami? Reagują tlenki zasadowe. Tlenki amfoteryczne (np. Al₂O₃, ZnO) reagują zarówno z kwasami, jak i zasadami.
Czy tlenki kwasowe reagują z wodą? Tak — tworzą kwasy tlenowe, ale w tym temacie interesuje nas ich reakcja z zasadami.
Czy reakcja metalu z niemetalem zawsze prowadzi do soli? Tak, ale tylko do soli kwasów beztlenowych (chlorki, bromki, siarczki).
Czy każda sól może powstać każdą metodą? Nie. Np. węglany nie powstaną z reakcji metalu z niemetalem, a chlorki nie powstaną z reakcji tlenku kwasowego z zasadą.