Powrót

Alkeny - wzory, nazewnictwo, własności fizyczne

Spis treści

Szereg homologiczny alkenów
Nazewnictwo alkenów
  • Tworzenie nazw rozgałęzionych alkenów, gdy najdłuższy łańcuch węglowy zawiera wiązanie podwójne
  • Nazewnictwo zwyczajowe
Wiązania w cząsteczkach alkenów
Własności fizyczne alkenów
  • Jak zmieniają się właściwości alkenów wraz ze wzrostem długości łańcucha?
  • Jak zmieniają się właściwości alkenów wraz z rozgałęzieniem łańcucha?

Alkeny to węglowodory nienasycone zawierające co najmniej jedno wiązanie podwójne C=C. Tworzą szereg homologiczny o wzorze ogólnym CnH2n. W artykule omówiono ich budowę, zasady nazewnictwa, właściwości fizyczne oraz przykłady dienów i podstawników zawierających wiązanie podwójne.

Materiał przeznaczony dla uczniów liceum realizujących podstawę programową z chemii organicznej.

Czego dowiesz się z tego artykułu

  • czym są alkeny i jak wygląda ich wzór ogólny
  • jak nazywać alkeny zgodnie z IUPAC
  • jak numerować łańcuch i lokalizować wiązanie podwójne
  • jak zmieniają się właściwości fizyczne alkenów
  • czym są dieny i jak je nazywać
  • jak nazywać podstawniki zawierające wiązanie podwójne

Fragment artykułu

Alkeny to węglowodory nienasycone, które zawierają jedno wiązanie podwójne C=C. Ich wzór ogólny to CnH2n. Wiązanie podwójne jest krótsze i silniejsze niż pojedyncze wiązanie C–C, a atomy węgla mają hybrydyzację sp².

Nazwy alkenów tworzy się, zmieniając końcówkę –an na –en. Łańcuch główny musi zawierać wiązanie podwójne, a numerację prowadzi się tak, aby wiązanie C=C miało najniższy możliwy lokant. Przykład:

pent-1-en, pent-2-en

Właściwości fizyczne alkenów zmieniają się wraz z długością łańcucha: krótkie alkeny (C₂–C₄) są gazami, średnie (C₅–C₁₆) cieczami, a długie — ciałami stałymi. Wszystkie są nierozpuszczalne w wodzie i dobrze rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych.

Dieny zawierają dwa wiązania podwójne, np. buta-1,3-dien czy izopren.

Ucz się skutecznie, dokładnie pod wymagania

  • Pełne zasady nazewnictwa alkenów w jednym miejscu
  • Przejrzyste przykłady i schematy
  • Dostęp do wszystkich działów podręcznika
  • Brak reklam i zbędnych dodatków
Odblokuj pełną treść

Dołącz do tysięcy uczniów uczących się z Chem24. Bez zobowiązań.

Pełna wersja artykułu zawiera

  • wzór ogólny alkenów i budowę wiązania podwójnego
  • zasady wyboru łańcucha głównego
  • numerowanie łańcucha i lokalizacja wiązania podwójnego
  • nazwy alkenów: eten, propen, but-1-en, but-2-en, pent-1-en, pent-2-en
  • nazwy zwyczajowe: winyl, allil
  • właściwości fizyczne alkenów i wpływ długości łańcucha
  • wpływ rozgałęzienia na temperaturę wrzenia
  • dieny: buta-1,2-dien, buta-1,3-dien, izopren
  • podstawniki zawierające wiązanie podwójne: metylideno, etylideno, etenyl, prop-1-en-1-ylo
  • zasady nazewnictwa, gdy łańcuch nienasycony jest krótszy niż nasycony

Chcesz kontynuować naukę?

  • Dostęp do pełnych lekcji i przykładów
  • Wyjaśnienia trudnych pojęć krok po kroku
  • Możliwość zadawania pytań
  • Zero reklam
Przejdź do pełnej treści

Ucz się szybciej i skuteczniej z Chem24.

Najczęstsze pytania

Dlaczego alkeny mają niższe temperatury wrzenia niż alkany o podobnej masie?

Bo ich kształt jest mniej symetryczny, co zmniejsza efektywność oddziaływań van der Waalsa.

Dlaczego lokant „1” opuszcza się w etenie i propenie?

Bo w tych cząsteczkach wiązanie podwójne zawsze znajduje się na pierwszym atomie węgla.

Czym różni się winyl od allilu?

Winyl to H₂C=CH–, a allil to H₂C=CH–CH₂– — różnią się długością łańcucha.

Powiązane tematy