Powrót

Zadania maturalne z chemii liceum – izomeria

Izomeria to ten dział chemii, w który dotyczy wzorów chemicznych związków organicznych w przestrzeni. Właśnie dlatego zestaw Izomeria jest jednym z najbardziej charakterystycznych fragmentów zbioru zadań maturalnych – pełen związków, które różnią się tylko ustawieniem grup w przestrzeni, a jednak mają zupełnie inne właściwości. W zadaniach pojawiają się zarówno klasyczne przykłady enancjomerów i diastereoizomerów, jak i bardziej wymagające przypadki: cząsteczki z płaszczyzną symetrii, formy mezo, układy z wieloma centrami chiralności czy związki, które „udają” chiralne, ale wcale takie nie są. To świetny materiał dla osób szukających praktycznych przykładów typu „jak rozpoznać centrum chiralności”, „projekcja Fischera krok po kroku” czy „różnice między enancjomerami a diastereoizomerami – zadania maturalne”.

W tym zestawie przećwiczysz m.in.:

  • rysowanie enancjomerów kwasów organicznych i alkoholi,
  • analizę liczby możliwych stereoizomerów,
  • rozpoznawanie form mezo i przypadków braku chiralności,
  • ocenę rzędowości alkoholi i jej wpływu na izomerię,
  • pracę z projekcją Fischera i interpretację wzorów stereochemicznych,
  • identyfikację związków optycznie czynnych i nieczynnych.

To dział, który uczy patrzeć na cząsteczki trójwymiarowo – a to jedna z najważniejszych umiejętności w chemii organicznej na poziomie rozszerzonym.

Chcesz zobaczyć pełne rozwiązania krok po kroku?

Uzyskaj dostęp do 1136 zadań z chemii i ucz się skutecznie.

Odblokuj pełną treść

Dołącz do setek uczniów przygotowujących się do sprawdzianów i matury.

Poniżej znajdziesz przykładowe zadania z działu Izomeria. Pełny zbiór zawiera 1136 z chemii rozszerzonej.
Zadanie ID: 829

Próbna 2013 / Zadanie 31. (0–2)

Kwas jabłkowy należy do dwufunkcyjnych pochodnych węglowodorów, a jego cząsteczki są chiralne.

a) Uzupełnij poniższy schemat, tak aby powstały wzory enancjomerów kwasu jabłkowego.

 

b) Napisz, w jakim stosunku molowym zachodzi reakcja całkowitego zobojętnienia kwasu jabłkowego roztworem wodorotlenku sodu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do budowy cząsteczek tego kwasu.


Stosunek molowy kwasu jabłkowego do wodorotlenku sodu .......................
Uzasadnienie............................................................................................

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 1132

2017 N / Zadanie 33.1. (0–1)
Poniżej przedstawiono wzór kwasu winowego:
HOOC–CH(OH)–CH(OH)–COOH
Przeanalizuj budowę cząsteczki kwasu winowego ze względu na możliwość wystąpienia stereoizomerii i odpowiedz na poniższe pytanie. Wpisz TAK albo NIE i podaj uzasadnienie.

Czy obecność w cząsteczce kwasu winowego dwóch asymetrycznych atomów węgla upoważnia do sformułowania wniosku, że istnieją 4 możliwe odmiany cząsteczki tego kwasu (tzw. stereoizomery)?   ..........
Uzasadnienie: ..............................................................

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 1134

2017 N / Zadanie 33.2. (0–1)
Poniżej przedstawiono wzór kwasu winowego:
HOOC–CH(OH)–CH(OH)–COOH
Uzupełnij poniższe schematy – utwórz wzory w projekcji Fischera dwóch stereoizomerów kwasu winowego będących diastereoizomerami.
kwas winowy diasteroizomery

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 1522

[2009]

1. Podaj nazwy systematyczne związków, których wzory oznaczono numerami III i IV.

zadania maturalne

2. Określ rzędowość alkoholi I, II i III.

3. Zapisz numer oznaczający wzór tego związku, który może występować w postaci enancjomerów.

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 1550

2013 / Zadanie 25. (1 pkt)

Uzupełnij poniższy schemat, tak aby przedstawiał budowę obu enancjomerów związku organicznego o wzorze sumarycznym C4H10O.

chemia matura

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 1705

2019 VI N / Zadanie 33. (0–1)
Cząsteczki kwasu 2-hydroksybutanowego są chiralne.
Uzupełnij poniższy schemat, tak aby otrzymać wzory enancjomerów kwasu 2-hydroksybutanowego w projekcji Fischera.
kwas 2-hydroksybutanowy

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 2621

2012.VI. / Zadanie 31. (1 pkt)
Spośród poniższych wzorów wybierz wszystkie, które przedstawiają związki mogące wykazywać czynność optyczną, i napisz ich numery.
I. HO–CH2CH(OH)CHO               II. CH3CH(OH)CH3
III. CH3CH2CH(OH)COOH           IV. CH3CH2CH(OH)CH3  

Czynność optyczną mogą wykazywać związki ......................................................

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 2906

2016 N / Zadanie 26. (0–2)
Poniżej przedstawiono wzory stereochemiczne Fischera trzech związków organicznych. Dwa z nich nie są optycznie czynne – ich cząsteczki nie są chiralne.
związki optycznie czynne wzory stereochemiczne Fischera
Spośród podanych wzorów związków chemicznych wybierz wzory tych, które nie są optycznie czynne. Wpisz do poniższej tabeli numery, którymi oznaczono te związki, i w każdym przypadku uzasadnij swój wybór.

Numer związku           Uzasadnienie wyboru         
   
   


 

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 3107

2021 V. / Informacja do zadań 27.–28.
Poniżej przedstawiono wzory dwóch związków organicznych: mentolu i tymolu.
matura chemia 2021 mentol tymol chiralność
Zadanie 27. (0–2)
Uzupełnij poniższe tabele.
• Określ hybrydyzację orbitali walencyjnych: atomu węgla oznaczonego we wzorze mentolu literą a oraz atomu węgla oznaczonego we wzorze tymolu literą x.

Atom węgla a x
hybrydyzacja ...................... ......................

• Określ formalne stopnie utlenienia: atomu węgla oznaczonego we wzorze mentolu literą b oraz atomu węgla oznaczonego we wzorze tymolu literą y.

Atom węgla b y
stopień utlenienia ...................... ......................


Zadanie 28. (0–1)
Rozstrzygnij, czy cząsteczka tymolu jest chiralna. Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie: ..................................
Uzasadnienie: .....................................

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 3289

2021 III Próbny / Zadanie 37. (0−1)
Uzupełnij poniższy schemat tak, aby przedstawiał budowę obu enancjomerów cysteiny.
enancjomery cysteiny

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych


Powrót