Powrót

Zadania maturalne z chemii – Utlenianie–redukcja - liceum

Zadania obejmują typowe dla nowej formuły matury zagadnienia:

  • zapis równań w formie jonowej i jonowo-elektronowej,
  • bilansowanie reakcji w środowisku kwasowym, zasadowym i obojętnym,
  • dobieranie współczynników stechiometrycznych,
  • wskazywanie procesu utleniania i redukcji,
  • analizę dysproporcjonowania,
  • ocenę, czy dana przemiana jest reakcją redoks,
  • łączenie równań połówkowych w równanie sumaryczne.

W przedstawionych zadaniach pojawiają się m.in.:

  • reakcje chromu w różnych warunkach (Cr²⁺/Cr³⁺, wpływ tlenu),
  • tworzenie związków międzyhalogenowych (np. ICl₃),
  • utlenianie Fe(OH)₃ do FeO₄²⁻ w środowisku silnie zasadowym,
  • przemiany chlorków tytanu (TiCl₂, TiCl₄),
  • utlenianie anionów tiosiarczanowych S₂O₃²⁻,
  • dysproporcjonowanie jonów TcO₄²⁻,
  • reakcje cynku w środowisku zasadowym z udziałem NO₃⁻.

Zadania z tego działu wymagają:

  • bardzo dobrej znajomości stopni utlenienia,
  • sprawnego bilansowania metodą jonowo-elektronową,
  • umiejętności pracy w różnych środowiskach reakcji,
  • logicznego łączenia równań połówkowych,
  • analizy produktów reakcji pod kątem zmiany stopnia utlenienia.

Regularne rozwiązywanie zadań z utleniania–redukcji pozwala zdobywać pewne punkty w zadaniach obliczeniowo-problemowych, które niemal co roku pojawiają się w arkuszu maturalnym z chemii rozszerzonej.

Chcesz zobaczyć pełne rozwiązania krok po kroku?

Uzyskaj dostęp do 1136 zadań z chemii i ucz się skutecznie.

Odblokuj pełną treść

Dołącz do setek uczniów przygotowujących się do sprawdzianów i matury.

Poniżej znajdziesz przykładowe zadania z działu Utlenianie-redukcja (od 2023 r.) . Pełny zbiór zawiera 1136 z chemii rozszerzonej.
Zadanie ID: 2672

2025 VI (f.2023) Informacja do zadań 13.–15.
Badano reakcje pewnej próbki metalicznego chromu z kwasem solnym w różnych warunkach. Przebieg doświadczenia zilustrowano na schemacie:

W probówce 1. użyto odtlenionego kwasu solnego, czyli takiego, w którym praktycznie nie ma rozpuszczonego tlenu. Dodatkowo na powierzchni roztworu umieszczono warstwę oleju. W takich warunkach chrom reaguje zgodnie z równaniem: Cr + 2H+→ Cr2+ +  H2  
Na zdjęciach pokazano roztwory otrzymane w probówkach 1. i 2.

Zadanie 13. (0–2)
Po całkowitym roztworzeniu chromu w probówce 1. usunięto warstwę oleju i zaobserwowano, że roztwór stopniowo zmieniał barwę, aż uzyskał kolor taki sam jak kolor roztworu w probówce 2. Podczas stopniowej zmiany barwy nie obserwowano wydzielania gazu.
Uzupełnij równanie reakcji. Napisz:
• wzór brakującego reagenta
• odpowiednie współczynniki stechiometryczne.
….. Cr2+ + ….. ….. + ….. H+ → ….. Cr3+ + ….. H2O

Zadanie 14. (0–1)
Procesy utleniania i redukcji zachodzące w probówce 2. można w uproszczeniu opisać równaniami:
równanie procesu redukcji: 6H+ + O2 + 6e– → H2 + 2H2O
równanie procesu utleniania: Cr → Cr3+ + 3e–  
Napisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie reakcji zachodzącej w probówce 2.
.........................

 

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 1359

2025 V f.23 / Zadanie 5. 
W odpowiednich warunkach fluorowce mogą ze sobą reagować i tworzyć tzw. związki międzyhalogenowe o wzorze ogólnym AXy, w którym y przyjmuje wartość 1, 3, 5 lub 7. W tym wzorze A oznacza pierwiastek o mniejszej elektroujemności, a X – pierwiastek o większej elektroujemności. Przykładem związku międzyhalogenowego jest trichlorek jodu o wzorze ICl3.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

Zadanie 5.1. (0–2)
Trichlorek jodu został po raz pierwszy otrzymany w reakcji, której schemat przedstawiono poniżej.
IO3– + I2 + H+ + Cl– → ICl3 + H2O
Napisz w formie jonowej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równanie reakcji redukcji zachodzącej podczas tej przemiany. Uwzględnij środowisko reakcji. Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.

Równanie reakcji redukcji: ……………………………………

...IO3– + ...I2 + ...H+ + ...Cl– → ...ICl3 + ...H2O

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 1741

2024 V (f.2023) / Zadanie 11. (0–2)
Jony FeO42– mogą powstać podczas reakcji Fe(OH)3 z jonami ClO– w nasyconym roztworze NaOH, zilustrowanej poniższym schematem:
Fe(OH)3 + ClO– + OH– → FeO42– + Cl– + H2O
Na podstawie: L. Kolditz, Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.
Napisz w formie jonowej skróconej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równanie reakcji utleniania zachodzącej podczas opisanej przemiany. Uwzględnij środowisko reakcji. Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.
Równanie reakcji utleniania:
.......................................................

...Fe(OH)3 + ...ClO– + ...OH– → ...FeO42– + ...Cl– + ...H2O

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 2017

2024 VI (f.2023) / Zadanie 3.
Tytan jest lekkim metalem odpornym na korozję. W zależności od stopnia utlenienia tytanu chlorki tego pierwiastka odznaczają się różnymi właściwościami fizycznymi. Wartości temperatury topnienia i temperatury wrzenia dwóch związków tytanu z chlorem zestawiono w poniższej tabeli.

Wzór związku tytanu z chlorem Temperatura topnienia, °C Temperatura wrzenia, °C
TiCl2 1035 1500
TiCl4 – 24 136

Reakcja tlenku tytanu(IV) – o wzorze TiO2 – z tetrachlorometanem w temperaturze 500 °C prowadzi do powstania chlorku tytanu(IV) oraz tlenku węgla(IV) (reakcja 1.). Z kolei chlorek tytanu(II) – jako jedyny produkt reakcji – można otrzymać w wyniku przepuszczania par chlorku tytanu(IV) w temperaturze 1040 °C nad metalicznym tytanem (reakcja 2.).
Na podstawie: L. Kolditz, Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.

Zadanie 3.4. (0–2)
Napisz w formie cząsteczkowej równania opisanych reakcji otrzymywania TiCl4 (reakcja 1.) i TiCl2 (reakcja 2.). Rozstrzygnij, czy dana przemiana jest reakcją utleniania-redukcji. Zaznacz TAK albo NIE.
Równanie reakcji 1.:......................................
Rozstrzygnięcie: TAK NIE
Równanie reakcji 2.: .....................................
Rozstrzygnięcie: TAK NIE

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 3702

2023 V / Zadanie 16. (0–1)
W środowisku wodnym aniony tiosiarczanowe reagują z chlorem zgodnie ze schematem:
S2O32– + Cl2 + H2O → SO42– + Cl– + H3O+  
Podczas tej reakcji aniony tiosiarczanowe ulegają utlenieniu, które przebiega według schematu:
S2O32– + 15H2O → 2SO42– + 10H3O+ + x e–  
Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie reakcji.
…….S2O32– + …….Cl2 + …….H2O → …….SO42– + …….Cl– + …….H3O+  

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 3703

2023 V / Zadanie 17. (0–1)
Technet, podobnie jak mangan, jest pierwiastkiem, który w związkach chemicznych może występować na VI stopniu utlenienia. Jony TcO42− są trwałe jedynie w środowisku silnie zasadowym, natomiast w roztworach obojętnych ulegają dysproporcjonowaniu, zgodnie ze schematem: TcO42− + H2O → TcO4− + TcO2 + OH−  
Na podstawie: L. Kolditz, Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.
Napisz w formie jonowej skróconej, z uwzględnieniem liczby wymienianych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równanie reakcji redukcji zachodzącej podczas opisanej przemiany. Uwzględnij środowisko reakcji.
.............................................................

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych

Zadanie ID: 3781

2023 VI (f.2023) / Zadanie 22.
Metaliczny cynk roztwarza się w alkalicznych roztworach zawierających aniony azotanowe(V) zgodnie ze schematem:
Zn + NO3– + OH– + H2O → Zn(OH)42– + NH3  
Zadanie 22.1. (0–1)
Napisz w formie jonowej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równanie procesu redukcji zachodzącego podczas tej reakcji. Uwzględnij środowisko reakcji.
………………………………………
Zadanie 22.2. (0–1)
Dobierz i uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.
...Zn + ...NO3– + ...OH– + ...H2O → ...Zn(OH)42– + ...NH3  

Rozwiązanie tylko dla zalogowanych


Powrót