Powrót

Ketony - otrzymywanie, reakcje

Spis treści

Otrzymywanie ketonów
Reakcje ketonów
  • Próba jodoformowa

Ketony to związki organiczne zawierające grupę karbonylową >C=O połączoną z dwoma grupami węglowodorowymi. W tej części omówiono sposoby otrzymywania ketonów oraz ich najważniejsze reakcje, w tym próbę jodoformową — reakcję charakterystyczną dla metyloketonów.

Materiał przeznaczony dla uczniów liceum realizujących podstawę programową z chemii organicznej.

Czego dowiesz się z tego artykułu

  • jak otrzymuje się ketony z alkoholi i alkinów
  • dlaczego ketony nie dają próby Tollensa ani Trommera
  • jak przebiega redukcja ketonów
  • na czym polega próba jodoformowa

Fragment artykułu

Najważniejszą metodą otrzymywania ketonów jest utlenianie alkoholi drugorzędowych. Przykładowo butan-2-ol utlenia się do butan-2-onu, a cyklopentanol — do cyklopentanonu. Ketony powstają także podczas uwodnienia alkinów w obecności katalizatorów Hg²⁺ i H⁺.

Ketony nie wykazują właściwości redukujących, dlatego nie reagują w próbie Tollensa ani Trommera. To jedna z podstawowych metod odróżniania ich od aldehydów.

W reakcji redukcji ketony przekształcają się w alkohole drugorzędowe. Proces ten wymaga wodoru i katalizatora, np. platyny.

Próba jodoformowa jest reakcją charakterystyczną dla metyloketonów. W obecności jodu i zasady powstaje żółty, krystaliczny osad jodoformu (CHI₃). Reakcji tej ulegają także aldehyd octowy, etanol oraz alkohole mające grupę –OH przy drugim atomie węgla.

Ucz się skutecznie, dokładnie pod wymagania

  • Najważniejsze reakcje ketonów w jednym miejscu
  • Przejrzyste schematy i równania
  • Dostęp do wszystkich działów podręcznika
  • Brak reklam i zbędnych dodatków
Odblokuj pełną treść

Dołącz do tysięcy uczniów uczących się z Chem24. Bez zobowiązań.

Pełna wersja artykułu zawiera

  • utlenianie alkoholi II-rzędowych do ketonów
  • otrzymywanie ketonów z alkinów
  • redukcję ketonów do alkoholi
  • wyjaśnienie braku reakcji Tollensa i Trommera
  • próbę jodoformową i związki, które jej ulegają

Chcesz kontynuować naukę?

  • Dostęp do pełnych lekcji i przykładów
  • Wyjaśnienia trudnych pojęć krok po kroku
  • Możliwość zadawania pytań
  • Zero reklam
Przejdź do pełnej treści

Ucz się szybciej i skuteczniej z Chem24.

Najczęstsze pytania

Dlaczego ketony nie dają próby Tollensa?

Bo nie mają atomu wodoru przy węglu karbonylowym, więc nie mogą utlenić się do kwasu.

Co wykrywa próba jodoformowa?

Ugrupowanie metyloketonowe –CO–CH₃ lub związki, które mogą się do niego utlenić.

Jakie produkty powstają podczas redukcji ketonów?

Alkohole drugorzędowe.

Otrzymywanie ketonów (metody)

  • Utlenianie alkoholi II-rzędowych. Czynnikiem utleniającym może być np. zakwaszony K2Cr2O7 lub CuO. Na przykładzie butanonu.
    CH3−CH(OH)−CH2−CH3 + CuO → ............................................
  • Utlenianie cyklopentanolu prowadzi do powstania cyklopentanonu.
  • Uwodnienie alkinów w obecności katalizatora (H+, Hg2+). Na przykładzie propanonu.
    CH3−CH≡CH + H2O → ............................................
     

Reakcje ketonów

  • Czy ketony wykazują własności redukujące z odczynnikami w próbach Tollensa i Trommera.
  • Reakcje wykorzystywane do odróżniania aldehydów od ketonów.
  • Uwodornienie propanonu- jakie powstają produkty i czy potrzebny jest katalizator.
  • Próba jodoformowa: potrzebne odczynniki, przebieg, obserwacje
  • Próba jodoformowa - na czym polega
  • Czy kwas octowy ulega próbie jodoformowej
  • Przykładowe związki reagujące w próbie jodoformowej:

Powiązane tematy