Kwasy karboksylowe
Spis treści
Własności fizyczne kwasu octowego i mrówkowego
- Wiązania wodorowe w kwasach kwarboksylowych
Fluorowiec w cząsteczce kwasu karboksylowego
Otrzymywanie kwasów karboksylowych
Własności chemiczne kwasów karboksylowych
- Reakcje z zasadami
- Reakcje z solami
- Redukujące właściwości kwasu mrówkowego
Kwasy dikarboksylowe
Kwasy karboksylowe to związki organiczne zawierające grupę karboksylową –COOH, która decyduje o ich właściwościach kwasowych. Mogą być pochodnymi alkanów (R–COOH) lub arenów (Ar–COOH). Grupa karboksylowa jest silnie spolaryzowana i stabilizowana rezonansowo, co sprawia, że kwasy karboksylowe są znacznie mocniejsze niż alkohole.
Materiał przeznaczony dla uczniów liceum realizujących podstawę programową z chemii organicznej.
Czego dowiesz się z tego artykułu
- jak zbudowane są kwasy karboksylowe
- jak je nazywać zgodnie z IUPAC
- dlaczego kwasy karboksylowe są kwasami
- jakie mają właściwości fizyczne i jak tworzą dimery
- jak otrzymuje się kwasy karboksylowe
- jakie reakcje są dla nich charakterystyczne
Fragment artykułu
Grupa karboksylowa –COOH ma budowę płaską, a atom węgla znajduje się w hybrydyzacji sp². Wiązanie O–H jest osłabione przez silne przesunięcie elektronów w kierunku tlenu karbonylowego, dlatego kwasy karboksylowe łatwo dysocjują, tworząc anion karboksylanowy stabilizowany rezonansowo.
Kwasy karboksylowe tworzą dimery dzięki dwóm wiązaniom wodorowym między cząsteczkami. To powoduje, że mają wyższe temperatury wrzenia niż alkohole o podobnej masie. Kwas octowy wrze w 118°C, podczas gdy etanol — w 78°C.
Kwasy o krótkich łańcuchach (C₁–C₄) dobrze rozpuszczają się w wodzie, natomiast wraz ze wzrostem długości łańcucha rozpuszczalność maleje, ponieważ rośnie udział niepolarnej części alkilowej.
Kwasy karboksylowe otrzymuje się m.in. przez utlenianie alkoholi pierwszorzędowych i aldehydów, fermentację octową oraz utlenianie toluenu. W reakcjach chemicznych kwasy reagują z metalami, zasadami, tlenkami metali i alkoholami (tworząc estry).
Ucz się skutecznie, dokładnie pod wymagania
- Najważniejsze reakcje kwasów w jednym miejscu
- Przejrzyste schematy i równania
- Dostęp do wszystkich działów podręcznika
- Brak reklam i zbędnych dodatków
Dołącz do tysięcy uczniów uczących się z Chem24. Bez zobowiązań.
Pełna wersja artykułu zawiera
- nazewnictwo kwasów alifatycznych i aromatycznych
- budowę i rezonans anionu karboksylanowego
- wpływ długości łańcucha i podstawników na kwasowość
- otrzymywanie kwasów: utlenianie alkoholi, aldehydów i toluenu
- reakcje charakterystyczne: z metalami, zasadami, solami i alkoholami
- właściwości kwasu mrówkowego jako reduktora
- budowę i przykłady kwasów dikarboksylowych
Chcesz kontynuować naukę?
- Dostęp do pełnych lekcji i przykładów
- Wyjaśnienia trudnych pojęć krok po kroku
- Możliwość zadawania pytań
- Zero reklam
Ucz się szybciej i skuteczniej z Chem24.
Najczęstsze pytania
Dlaczego kwasy karboksylowe są mocniejsze niż alkohole?
Bo anion karboksylanowy jest stabilizowany rezonansowo, a anion alkoksylanowy — nie.
Dlaczego kwasy karboksylowe mają wysokie temperatury wrzenia?
Bo tworzą dimery dzięki dwóm wiązaniom wodorowym między cząsteczkami.
Czy wszystkie kwasy karboksylowe dobrze rozpuszczają się w wodzie?
Nie — rozpuszczalne są głównie kwasy o krótkich łańcuchach (C₁–C₄).